منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٥
٢ . «هرگاه از رباخوارى توبه كرديد، مالك سرمايه خود هستيد».
٣ .« اگر بدهكاران تنگدست هستند تا هنگام گشايش مهلتى به او دهيد و اگر قدرت پرداخت ندارد، بخشيدن براى شما بهتر است».
٤ . «كسى كه بدهكار است، بايد املا كند و نويسنده بنويسد، و از خدا پروا نمايد و چيزى از آن نكاهد».
تفسير آيات
رعايت عدالت در تكليف، يكى از جلوه هاى عدل الهى در قلمرو تقنين است او به حكم اين كه (قائماً بالقِسْط) است، دادگرى در تكاليف بندگان را كاملاً رعايت كرده و بررسى آيات مربوط به احكام مكلّفين گواه روشن بر اين جلوه است اينك ما به برخى از آنها كه روشنگر «عدل در تشريع» است، اشاره مى كنيم و نقل همه آيات از هدف ما بيرون است.
١. روزه يك تكليف الهى است و بايد بر فرد عاقل بالغ، ماه رمضان را روزه بگيرد، ولى براى رعايت حال برخى از روزه داران گروهى را از اين تكليف به گونه اى عفو نموده است.
٢. مردان و زنان پيرى كه به خاطر كهولت در انجام اين وظيفه بى تاب مى شوند، از گرفتن روزه معاف مى باشند چنانكه مى فرمايد:
(...وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةُ طَعامُ مِسْكِين...) .[١]
«كسانى كه روزه براى آنها طاقت فرساست (مانند بيماران مزمن، و پيرمردان و پير زنان) لازم است كفّاره بدهند، مسكينى را اطعام كنند».
٢. در مسأله «قتل عمده اى» راه را براى عفو قاتل و تبديل قصاص به
[١] بقره/١٨٤.