روى اين اصل; چه مانع دارد كه عقاب مجرم، در يك زمان ثابت و بعداً به وسيله شفاعت از بين برود، زيرا اختلاف دوحكم روى دو موضوع ويا يك موضوع در دوحالت امر ممكن و ضرورى است.

خلاصه سخن اين كه: علم و اراده خدا دگرگون نمى گردد، به دنبال آن، علم و اراده جديدى بر آن تعلق مى گيرد، مثلاً همگى مى دانيم كه هنگام شب، تاريكى همه جا را فرا مى گيرد، و بر اثر نبودن نور، ديدگان ما از ديدن اشيا عاجز مى گردند، همچنان كه مى دانيم پس از سپرى شدن ساعات شب، آفتاب طلوع مى كند، و نور همه جا را فرا مى گيرد، از اين جهت شب، براى جبران فقدان نور، چراغ روشن مى كنيم و هنگامى كه آفتاب طلوع كرد آن را خاموش مى سازيم.

در اين جا دو علم داريم: شب فاقد نور است، و روز داراى نور مى باشد، و مطابق دو علم دو كار و دو اراده داريم. شب چراغ روشن مى كنيم، روز آن را خاموش مى نماييم.

هرگز علم دوم مناقض و تخطئه كننده علم اوّل نيست، بلكه هر علمى روى موضوع خود علمى است صحيح وپاى برجا و هرگز اين دو علم، مانند اين نيست كه از دور شبحى را ببينيم نخست تصور كنيم كه درخت است وقتى كه نزديك شديم متوجه شويم كه خطا كرده بوديم، و آن شبح درخت نبوده،