«مسلماً فرد، فرد به سوى ما آمديد، همانطور كه بار اول شما را آفريديم و آنچه به شما داده بوديم پشت سر انداختيد و شفيعانتان را كه خيال مى كرديد شريك در (شفاعت يا خلقت) شما هستند با شما نمى بينيم، رابطه ميان شما قطع شد و آنچه را خيال مى كرديد بر باد رفت».

(هُنالِكَ تَبْلُوا كُلُّ نَفْس ما أَسْلَفَتْ وَرُدُّوا إِلَى اللّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ).

«[١]در آنجا (قيامت) هر كس آنچه را پيش فرستاده آزمايش مى كند و به سوى خداوند، مولاى حقيقى خود بازگشت داده مى شوند، و آنچه افترا مى بستند از آنها گم و نابود مى شود».

و مانند اين آيات كه خداوند در طى آنها بيان كرده است كه عالم آخرت از اين اسباب دنيوى خالى و از ارتباطات طبيعى بركنار است، روى اين اصل تمام آن عقايد و اوهام بطور اجمال باطل مى شود.[٢]

قرآن در اين آيات به طور اجمال مطلب را بيان كرده است ولى در آيات ديگر تفصيلاً به بيان مطلب پرداخته و يك يك آن عقايد را ابطال نموده و مى فرمايد:

(وَاتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزى نَفْسٌ عَنْ نَفْس شَيْئاً وَلا يُقْبَلُ مِنْها شَفاعَةٌ وَلا يُؤخَذُ مِنْها عَدْلٌ وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ).[٣]

«از روزى بپرهيزيد كه كسى را، جاى كسى نمى گيرند، و از او شفاعت پذيرفته

[١] يونس/٣٠.
[٢] منظور اين نيست كه در آخرت علل به كلى از اثر مى افتند و هيچگونه تأثير و تأثرى ندارند بلكه منظور اين است كه اين اسبابى كه در عالم دنيا وجود دارند، در آنجا از كار افتاده و به درد نمى خورد و اين ترتيباتى كه مردم دنيا براى رسيدن به منافع و فرار از مجازاتها مى دهند در آنجا كوچك ترين اثرى ندارد و به عبارت ديگر نظام در آنجا نظام ديگرى غير از نظام دنيوى است.
[٣] بقره/٤٨.