منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٣٨
چنان كه مى فرمايد:
(يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ...) .[١]
«آنان مى گويند اگر به مدينه بازگشتيم عزيزان ذليلان را بيرون مى كنند».
و گوينده سخن، عبد اللّه بن ابىّ زعيم منافقان بود.
و همچنين آيات ديگر كه در آنها صيغه جمع به جاى مفرد به كار رفته است.[٢]
بنابراين استعمال صيغه جمع در مورد مفرد اشكال نخواهد داشت.
مسلماً به كار بردن صيغه جمع در مورد مفرد بى نكته نخواهد بود و در آيات ياد شده نكته آن روشن است وشايد علت آن در آيه اين است كه عواطف منافقان بر ضد امام تحريك نشود و بدانند كه اين يك قانون كلى است و امكان دارد افراد و مصاديق فراوان پيدا كنند كه فعلاً مصداق آن على بن ابى طالب است.
زمخشرى در كشاف خود نكته ديگرى نيز ياد مى كند، و آن اين كه: با آوردن صيغه جمع مى خواهد علاقه افراد را بر اين كار تحريك كند، و آنها بكوشند خود را به حد كمال برسانند.[٣]
٣. آيه بلاغ
(يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ
[١] منافقون/٨.
[٢] مانند آيه يكم از سوره ممتحنه كه مى فرمايد: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّى وَعَدوَّكُمْ أَولياءَ...) مفسران مى گويند: مقصود از افراد با ايمان خاطب بنى ابى بليعه است.
[٣] كشاف:١/٢٤٧.