چگونگى ثبت و ضبط آيات: چون جبرئيل (ع) آيه يا آياتى از قرآن را فرود مى‌آورد، جاى آن را به فرمان خدا تعيين مى‌كرد و پيامبر اسلام ٦ آن را بر مسلمانان تلاوت مى‌كرد و جايش را بدانان مى‌آموخت و آنان بر الواح مى‌نوشتند و گروهى نيز به خاطر مى‌سپردند و دوباره بر پيامبر ٦ مى‌خواندند تا درستى‌اش را تأييد كند. از اين كسان بودند عبداللّه بن مسعود و ابى بن كعب. برخى صحابه همانند حضرت على (ع)، سعد بن عبيد، ابوالدّرداء، معاذ بن جبل بن اوس، ثابت بن نعمان و زيد بن ثابت آيات قرآن را گرد هم آوردند و نوشتند و بدين سان، نسخه‌هايى پديد آمد؛ امّا در عهد خليفه سوم همه نسخه‌ها را- جز يكى- از ميان بردند. امام على (ع) نيز با اين نسخه مخالفتى نكرد هرچند خود نسخه‌اى همراهِ تفسير آيات و معارف الهى فراهم ساخته بود. از آن روزگار تا كنون همين نسخه- عهد عثمان- در دسترس است و هيچ تغييرى بدان راه نيافته است (معارف و معاريف‌، ٤/ ١٧٦٩؛ تاريخ قرآن‌، ٨٨- ٣٨؛ كاوشى در تاريخ جمع قرآن‌، ٣٧- ٢٢).

اصالت‌هاى قرآن: قرآن را سه اصالت است: الف. اصالت انتساب: مراد اين است كه بى گمان آنچه امروز به نام قرآن شناخته مى‌شود، عين همان كتابى است كه بر پيامبر اسلام ٦ فرود آمده است.

ب. اصالت مطالب: بدان معنا است كه معارف قرآن از آثار و انديشه‌ها و معارف بشرى و ديگر اديان برگرفته نشده؛ بلكه معارفى است نو كه بر پيامبر اسلام ٦ فرود آمده است. ج. اصالت الهى: قرآن پرداخته و برساخته پيامبر اسلام ٦ نيست؛ بلكه كلام خدا است و پيامبر ٦ در اين ميان، تنها واسطه ابلاغ آن بوده است (آشنايى با قرآن‌، ٢- ١/ ١٩).

موضوع و محتواى قرآن: قرآن به زبانى فصيح و بليغ با همه انسان‌ها سخن مى‌گويد و ارشاد همه آنان را هدف گرفته است. موضوعاتى كه قرآن بدانها پرداخته است، بر چند دسته‌اند: الف. موضوعات اعتقادى؛ از قبيل توحيد، نبوّت و معاد و آنچه بدين موضوعات مربوط است.

ب. احكام و قوانين عملى كه قرآن به كلّيّات آنها پرداخته و جزئيّات را بايد در سنّت‌