فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٢٤٣ - ٤ تنصيص
شريعت و مرجع مردم براى راه يافتن به اسلام است. بدين روى، همان سان كه پيامبر ٦ بايد از نيروى عصمت نصيب بَرَد، امام نيز بايد معصوم باشد. اگر امامت، مكمّل نبوّت است (مائده/ ٣)، امام بايد همان وظايف پيامبر را برعهده گيرد و بدين سان، دلايلى كه بر وجود عصمت در پيامبر پاى مىفشارند، به عصمت امام نيز نظر دارند. چه بسا كسى بگويد: لازم نيست امام، معصوم باشد؛ زيرا اگر به اشتباه افتد، كسان ديگر يارىاش مىكنند و از اشتباه آگاهش مىسازند. اين نظر، نادرست است؛ زيرا كلام به كسان ديگر نقل مىيابد و آنان نيز كسانى مىخواهند تا آگاهشان سازند و اين دور همچنان پيش مىرود مگر به كسى برسد كه از خطا و اشتباه مصون و معصوم است.
وانگهى، اگر خطا و اشتباه بر امام روا باشد، مردم بايد او را راه نمايند؛ حال آنكه وظيفه مردم پيروى از او است نه راهنمايى. از آن رو كه عصمت، حالتى باطنى است و جز خدا و رسول ٦ كسى از آن آگاه نيست، بازشناختن شخص معصوم از طاقت بشر بيرون است. پس تنها خدا را توان آن هست كه معصوم را به مردم نشان دهد و رسالت خويش را بدو بسپارد (انعام/ ١٢٤). مردم را توانايى و شايستگى اين امر خطير نيست (قصص/ ٦٨؛ كشف المراد، ٣٩٠؛ راهبرد اهل سنّت به مسألة امامت، ١٨٥؛ مجموعه آثار، ٤/ ٨٦٤؛ الالهيّات، ١/ ٥٣٧).
٣. افضليّت:
امام بايد از همه فضيلتهاى انسانى بيش از مردم نصيب برده و از رذائل اخلاقى پيراسته باشد. او بايد به نيازمندىهاى امّت از همه كس داناتر باشد و براى برآوردن آنها، تواناتر. اين ويژگى را «افضليّت امام» مىخوانند. امام را شايسته نيست كه با ديگران برابر يا از آنان فروتر باشد؛ زيرا برابرى، ترجيح بلامرجّح و باطل است.
تقدّم فروتر بر فراتر، از نظر عقل قبيح است و قرآن آن را نكوهيده است (يونس/ ٣٥؛ كشف المراد، ٣٩٢؛ الفوائد البهيّه فى شرح عقائد الاماميّة، ٢/ ٧٤؛ انيس الموحّدين، ١١٥).
٤. تنصيص:
از آنجا كه امامت، لطف خداوند است، بايد تحقّق يابد و چون اين لطف الهى بدون عصمت ممكن نيست، امام بايد معصوم باشد و از همين روى نيز بايد منصوص باشد. چنان كه گذشت، مردم را توان بازشناختن عصمت نيست و همان سان كه بازشناختن شخص شايسته