هيچ عُلقه‌اى با اجسام ندارند (شرح المقاصد، ٣/ ٣٦٦). مقام و منزلت فرشتگان، مختلف است (صافّات/ ١٦٤؛ تكوير/ ٢٠ و ٢١) و اراده‌اى مستقل از خداوند ندارند و هيچ گاه گناه نمى‌كنند (الميزان‌، ٧/ ١٢). قرآن كريم تنها از دو فرشته نام برده است:

جبرئيل و ميكائيل؛ امّا مى‌توان از آيات قرآن ويژگى‌هاى عمومى فرشتگان را بازيافت. برخى از آنها عبارت‌اند از:

واسطه نزول وحى به انسان (آل عمران/ ٣٩؛ نحل/ ٢)، واسطه قبض روح انسان (سجده/ ١١) مراقب اعمال بندگان (ق/ ١٧ و ١٨)، حافظ انسان در برابر حوادث ناگوار و بلايا (رعد/ ١١) و حامل عرش الهى و شفيع گناهكاران. (غافر/ ٧) همچنين، فرشتگان مى‌توانند به صورت آدميان درآيند (مريم/ ١٧) و مؤمنان را در پيشامدها سخت مانند جنگ‌ها يارى دهند (احزاب/ ٩).

گروهى از آنان به تدبير امور جهان مشغول‌اند (نازعات/ ٥) و گروهى نيز مأمور عذاب اقوام سركش‌اند (هود/ ٧٧).

در روايات بزرگان معصوم (ع) نيز ويژگى‌هايى براى فرشتگان آمده است:

آنان نه مى‌خورند و نه مى‌آشامند و نه نكاح مى‌كنند و به نسيم عرش زنده‌اند (تفسير نورالثّقلين‌، ٤/ ٣٤٩). گروهى از آنان پيوسته در سجده‌اند و ركوع ندارند و گروهى در ركوع‌اند و ياراى ايستادن ندارند و گروهى همواره به صف ايستاده‌اند و پراكنده نمى‌شوند و برخى پيوسته تسبيح مى‌گويند و خستگى ندارند و خواب به چشم آنان ره نمى‌يابد. به خطا و اشتباه نمى‌افتند و دچار سستى بدن نمى‌شوند و گرفتار فراموشى نمى‌گردند (نهج البلاغه‌، خ ١). شمار آنان بسيار است و هيچ گونه‌اى از آفريدگان به شمار آنان نيست (ميزان الحكمه‌، ٤/ ٢٩٣). فرشتگان وسايط فيض الهى‌اند و مطيع و مجرى اوامر خدايند (مقدّمه‌اى بر جهان‌بينى الهى‌، ٣/ ٨٩).

جبرئيل:

يكى از چهار فرشته مقرّب اديان ابراهيمى است و رابط ميان خداوند و پيامبران (دائرة المعارف تشيّع‌، ٥/ ٣٠٩). اگر آيه صد و دو سوره نحل و نود و هفت سوره بقره را كنار هم نهيم و آنها را با يكديگر تطبيق دهيم، درخواهيم يافت كه جبرئيل همان «روح القدس» است. از نام‌هاى ديگر او است: روح الامين (شعراء/ ١٩٣)، شديد القوى (نجم/ ٥٠) و رسول كريم (كوير/ ٢١- ١٩). جبرئيل همان فرشته‌اى است كه ابراهيم (ع) را از آتش‌