به معناى ماوراى طبيعت است (تفسير نمونه‌، ٢/ ٢٠١ و ٢٠٢). در پاره‌اى احاديث آمده است كه كرسى و عرش بزرگ‌ترين درهاى غيب‌اند. كرسى، درِ ظاهرى غيب است و هر چيز بديع و تازه از آن طلوع مى‌يابد و اشياى عالَم از آن‌اند؛ امّا عرش، درِ باطنى غيب است (التوحيد، ٣٢١).

احكام و تدابير در كرسى ممكن است نسخ شوند؛ امّا در عرش چنين امكانى نيست. آنچه در عرش به گونه اجمال است، در كرسى به صورت تفصيلى موجود است. كرسى حمل كننده ندارد؛ امّا عرش، حمل كننده دارد (غافر/ ٧). از روايات برمى‌آيد كه هر چند عرش و كرسى- هر دو- از مقامات ربوبى پروردگارند، ولى صفات عرش، عظيم‌تر از كرسى است (بحارالانوار، ٥٥/ ٣٠).

***

كفر: انكار خدا و دين‌

معناى لغوى «كفر»، پوشش و پوشاندن است. از اين رو، مردم عرب، شب را «كافر» مى‌گويند؛ زيرا اشياء را مى‌پوشاند و پنهان مى‌كند و نيز به كشاورز كه بر زمين بذر مى‌پاشد و بذرها را در آن پنهان مى‌سازد.

برگ‌هايى نيز كه ميوه‌هاى درخت را مى‌پوشانند، «كافور» خوانده مى‌شوند (مفردات‌، ٤٣٣). كفر در اصطلاح دينى تعريف‌هاى متعدّدى دارد: يكى، باور نداشتنِ آنچه بايد باورش كرد؛ همانند توحيد و نبوّت و معاد و ضروريّات دين (الايمان و الكفر فى الكتاب و السّنّة، ٤٩).

ديگر، انكار آگاهانه سخن پيامبر ٦ و آنچه آورده است (قواعد المرام‌، ١٧١؛ ارشاد الطّالبين‌، ٤٤٣). امّا تعريف جامع كفر عبارت است از: انكار الوهيّت، توحيد، رسالت و ضرورى دين- با التفات به ضرورى بودن آن- اگر به انكار رسالت بينجامد (العروة الوثقى‌، ١/ ٥٤). كفر، نقيض ايمان است و ماهيّت آن عبارت است از عناد و ميل بر پوشانيدن حقيقت (فرهنگ مطهّر، ٦٦٣).

قرآن كريم كفر را به معنايى غير از آنچه گذشت نيز به كار گرفته است. در اين معنا، كفر نه تنها مذموم نيست كه از واجبات بس سترگ است: «فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ ...» (بقره/ ٢٥٦). در اينجا كفر به معناى ردّ طاغوت و ايمان به خدا است. از اين آيه‌