فرهنگ شیعه

علم كلام

آغاز علم كلام

اهميت علم كلام

ويژگى كلام شيعى

درباره فرهنگ كلامى شيعه

فرآيند تدوين

آثار ايمان دستاوردهاى ايمان

الف دستاوردهاى دنيوى و فردى

1 آرامش و طمأنينه

2 اميدوارى

3 جلب عنايت الهى

4 رشد و بالندگى معنوى

5 رحمت ويژه الهى

6 پشتيبانى الهى

7 شكيبايى و پايدارى

8 امان از ترس و اندوه

10 غيرت و جوانمردى

11 فضيلت و برترى

12 هدايت و فراست

ب دستاوردهاى دنيوى و اجتماعى

1 آرامش اجتماعى

2 بركت الهى

3 هميارى و همدردى

4 برادرى و محبت

5 خلافت و حكومت الهى

ج دستاوردهاى اخروى

1 آمرزش

2 پاداش الهى

3 جاودانگى در بهشت

4 روزى نيكو

5 لذت پيوسته

آثار كفر

1 دنيامدارى

2 ولايت طاغوت

3 عدالت ستيزى

4 حق پنداشتن باطل

5 بهانهجويى و مسئوليتگريزى

6 غرور و اختلافافكنى

7 تجملگرايى و عشرتطلبى

8 تعصب جاهلى

9 نا اميدى

آثار نفاق نشانهها و پيامدهاى نفاق

الف پيامدهاى نفاق

1 تباهى ايمان

2 بىنصيب ماندن از حكمت

3 بىآبرويى در قيامت

4 بىاعتمادى مردمان

5 زشت خويى

ب نشانههاى نفاق

آخرالزمان واپسين دوران جهان

آزمايش امتحان الهى

آفرينش انسان نحوه خلقت آدمى

مراحل گونه نخست آفرينش

مراحل گونه دوم آفرينش

تاريخ آفرينش بشر

نظريه تطور

كمال آفرينش انسان

اول ساختمان بدنى و ظاهرى

دوم جايگاه معنوى

هدف آفرينش انسان

آمرزش بخشايش خداوند

علل و شرايط آمرزش

شمول آمرزش

آيه انذار

آغاز دعوت علنى پيامبر

اعلان خلافت على(ع)

آيه تطهير

نظريه شيعه

دستامدهاى ويژه آيه تطهير

آيه خير البريه

آيه مباهله

واقعه مباهله

پيامهاى آيه مباهله

الف پيام عام براى انسان

ب پيام خاص براى مسلمانان

آيه مودت

تفسير آيه

روايات

اباحىگرى بىتفاوتى به تعاليم دينى

الف اباحىگرى سنتى

ب اباحىگرى نو

در دين اسلام بحث اباحه در دو جا به كار رفته است

1 احكام تكليفى

2 علم اصول

ابديت جاودانگى خداوند

ابزارهاى شناخت قواى ادراكى انسان

الف ابزار حسى

ب ابزار خيالى

ج ابزار وهمى

د ابزار عقلى

ه ابزار قلبى

اثبات وجود امام زمان(ع)

ضرورت وجود امام نزد متكلمان اماميه

وجود امام زمان(ع) در نظرگاه روايات شيعه و سنى

روايات و اثبات وجود امام زمان(ع)

تشرفات و وجود امام زمان(ع)

اجل زمان مرگ

اجل حتمى

اجل غير حتمى

تغيير اجل

احباط از ميان رفتن اعمال نيك به سبب اعمال بد

اراده الهى خواست خداوند متعال

اول علم به اصلح

دوم نظريه علم و امر

اراده حق و شرور

ارتداد بيرون آمدن از دين

گونههاى ارتداد

شرطهاى ارتداد

3 اختيار

احكام ارتداد

الف مجازات بدنى

ب مجازات مالى

ج مجازات اجتماعى

توبه مرتد

اركان ايمان عناصر مهم ايمان

استدراج غافلگير كردن گناهكاران با نعمت

اسم اعظم برترين نام خدا

اسماعيليه از فرقههاى شيعه

اسماعيليان در آغاز به دو گروه انشعاب يافتند

الف اسماعيليه خالصه

ب مباركيه

اسماء الحسنى نيكوترين نامهاى خدا

اسم مستأثر نام برگزيده الهى

اشاعره از مذاهب كلامى مسلمانان

اعتقادات

الف كافر نبودن مرتكب كبيره

ب صفات خبرى

ج افعال بندگان

د اراده بارى تعالى

ه رؤيت خداوند در آخرت

و تكليف به محال

ز حسن و قبح عقلى

ك صفات خداوند

ل كلام الهى

متكلمان بزرگ اشعرى

اشراط الساعة نشانههاى قيامت

الف دگرگونىهاى رفتارى و اخلاقى مردم

ب پيشامدهاى مهم اجتماعى

ج پيشامدهاى نظام خلقت

اصول دين پايههاى اعتقادى دين

اعاده معدوم

اعراف جايگاهى ميان بهشت و دوزخ

افعال خداوند

اقسام شناخت گونههاى آگاهى

يكى از اين ملاكها، چگونگى حصول است

الف شناخت سطحى يا عمومى

ب شناخت علمى

ج شناخت فلسفى

د شناخت عرفانى

يكى ديگر از ملاكها، راه حصول است

الف شناخت مستقيم

ب شناخت غير مستقيم يا آيينهاى

ج شناخت آيهاى

د شناخت فطرى

ه شناخت الهامى يا افاضى

ملاك ديگر تقسيم شناخت، واقعنمايى است

الف شناخت شكى

ب شناخت وهمى

ج شناخت ظنى

شناخت يقينى

التقاط به هم آميختن مكاتب فكرى مختلف و ارائه آن به عنوان اسلام

اقسام كفر

متكلمان اقسام متعددى براى كفر بر شمردهاند

الف كفر انكار

ب كفر جحود

ج كفر عناد

د كفر نفاق

تقسيمى ديگر نيز براى كفر از روايت امام صادق(ع) برون كشيدهاند

الف كفر حجود

ب كفر عصيان

ج كفر برائت

د كفر نعمت

ه كفر مطلق

امام رهبر معصوم الهى

نصب امام

مرجعيت دينى امام

امامت پيشوايى دينى

امام على(ع) نخستين امام شيعيان

همراهى با پيامبر

ازدواج

على(ع) و جهاد

واقعه غدير خم

مسئله خلافت

دشمنان امام على(ع)

1 ناكثين

2 قاسطين

3 مارقين

گوشهاى از فضائل امام على(ع)

ايمان و عبادت

علم و حكمت

سخاوت و ايثار

امام حسن(ع) دومين امام شيعيان

فضائل و مناقب

صلح امام حسن(ع)

امام حسين(ع) سومين امام معصوم

ويژگىهاى اخلاقى و رفتارى

زندگى سياسى - اجتماعى پيش از امامت

قيام امام حسين(ع)

امام سجاد(ع) چهارمين امام معصوم(ع)

فضائل و مناقب

2 گذشت و بردبارى

3 شجاعت

4 سخاوت و كرم

5 انفاق فراوان

6 آزاد كردن بندگان به راه خدا

7 فصاحت و بلاغت

8 ورع و پارسايى

9 احسان به پدر و مادر

10 رفق و مدارا

11 هيبت و عظمت

روزگار امامت

امام باقر(ع) پنجمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

3 تسليم

4 انفاق

روزگار امامت

امام صادق(ع) ششمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

1 عبادت

2 تسليم و رضا

4 يارى مستمندان

روزگار امامت

امام موسى كاظم(ع) هفتمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

روزگار امامت

امام رضا(ع) هشتمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

1 زهد و بندگى

2 فروتنى

3 علم و آگاهى

4 سخاوت و بخشش

5 فصاحت و بلاغت

امام محمد تقى(ع) نهمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

روزگار امامت

شبهه خردسالى امام

امام هادى(ع) دهمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

اثبات امامت

دوران امامت

امام حسن عسكرى(ع) يازدهمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

روزگار امامت

امام مهدى(ع) دوازدهمين امام شيعيان

فضائل و مناقب

روزگار پيش از امامت

روزگار امامت

آن حضرت دو غيبت داشته است

1 غيبت صغرى

2 غيبت كبرى

علت غيبت

اماميه

اعتقادات

ويژگىهاى امام عبارتاند از

الف عصمت

ب برخوردارى از نص

ج افضليت

فرق اماميه

امدادهاى غيبى دستگيرىها و الطاف خداوند

گونههاى امداد غيبى

الف امدادهاى غيبى فردى

ب امدادهاى غيبى اجتماعى

انبياء پيامبران الهى

انتظار فرج انتظار ظهور امام زمان(ع)

شيعه و انتظار

فضيلت انتظار

وقت ظهور

مقدمات ظهور

انتظار حضرت مهدى(ع) براى ظهور

دعا براى ظهور

انجيل كتاب آسمانى حضرت عيسى(ع)

كتاب مقدس

تاريخچه

تحريفهاى آشكار اناجيل

اولوالامر صاحبان امر، زمامداران

اومانيسم انسانگرايى؛ انسانمدارى

گونههاى تفكر اومانيستى

ديدگاه اسلام درباره انسان

اهل البيت خاندان پيامبر اسلام

مقام اهل بيت

اهل كتاب پيروان اديان الهى و صاحب كتاب آسمانى

احكام شرعى اهل كتاب

ايدئولوژى عقيدهشناسى؛ انديشهشناسى؛ آرمان

ايمان باور دينى

ماهيت و اركان ايمان

ايمان و علم

بداء تغيير سرنوشت انسانها از گذر نيكوكارى و بدكارى

بدعت نسبت دادن آنچه در دين نيست به دين

تقسيم بندى

الف هدايت و ضلالت

ب احكام خمسه فقهى

نظريه مشهور شيعه

براهين خداشناسى دليلهاى اثبات وجود خدا

1 برهان صديقين

2 برهان امكان و وجوب

3 برهان حدوث

4 برهان تمانع

5 برهان حركت

6 برهان نظم

برزخ جهان ميان دنيا و آخرت

منازل برزخى

ويژگىهاى برزخ و زندگى برزخى

جايگاه برزخ

بصير بينا

لزوم بعثت پيامبران

الف حكمت الهى

ب تعليم الهى

ج تربيت الهى

د زندگى اجتماعى

ه نظام تكوين

دستاوردهاى بعثت

1 تعليم آنچه براى انسان دستنايافتنى است

2 تكامل عقل انسانى

3 به پا داشتن عدالت

4 رهايى از تاريكىها

5 بندگى خدا و سرباز زدن از حكومت طاغوت

6 قضاوت ميان مردم

7 ترويج ارزشهاى اخلاقى

بهشت جاى ابدى رستگاران در جهان آخرت

بهشتيان ساكنان بهشت

بيعت پيمان وفادارى

تاريخچه بيعت در اسلام

بيعت با امامان شيعه(ع)

ماهيت بيعت

جايگاه بيعت

نظريه شيعه

بينش انسان بصيرت انسان؛ جهانبينى انسان

الف جهانبينى

ب بصيرت يافتن در امور

پلوراليسم دينى كثرتگرايى دينى؛ حقانيت همه اديان

موضع شيعه در برابر كثرتگرايى فهم دينى

موضع تشيع در برابر كثرت دين

1 دليل نقلى

2 دليل عقلى

3 سيره پيامبر

پيامبر فرستاده خدا؛ پيام آور الهى

نبوت و رسالت

شمار پيامبران

پيامبران الوالعزم

اثبات پيامبرى

خاتميت

پيامبر اسلام

زندگىنامه

رفتار و خلق و خوى پيامبر

تجربه دينى احساس دينى

ماهيت تجربه دينى

علل پيدايى تجربهگرايى دينى در غرب

گونههاى تجارب دينى

تجسم اعمال ظاهر شدن انديشه، گفتار و كردار انسان در رستاخيز

الف آيات

ب روايات

ج دليل عقلى و علمى

تربت خاك حرم مقدس امام حسين(ع)

تساهل و تسامح تحمل آگاهانه عقايد و رفتار مخالفان

تفسير قرآن

نيازمندى به تفسير قرآن

تفسير به رأى

تقسيمبندىهاى تفسير

تاريخ تفسير قرآن

تقيه تظاهر شخص مسلمان به چيزى برخلاف عقيده باطنى

1 تقيه واجب

2 تقيه مستحب

3 تقيه مباح

4 تقيه مكروه

5 تقيه حرام

تكامل در جهان آخرت كمال يافتن انسان در برزخ و قيامت

تكثر قرائت دينى

تاريخچه

زيرساختها

نقد و بررسى

تكفير مسلمان اتهام كفر به شخص مسلمان

تناسخ انتقال روح انسان پس از مرگ به بدنى ديگر

نظريه شيعه

توبه بازگشتن از گناه

توحيد يگانگى خدا؛ يكتاپرستى

مراتب توحيد و شرك

مراتب توحيد

الف توحيد ذاتى

ب توحيد صفاتى

ج توحيد افعالى

گونههاى توحيد افعالى

د توحيد عبادى

انگيزههاى پرستش غير خدا

وهابيت و توحيد عبادى

مراتب شرك

1 شرك در توحيد افعالى

2 شرك در توحيد عملى

3 شرك در توحيد عبادى

4 شرك در توحيد صفاتى

5 شرك در توحيد افعالى

تورات كتاب آسمانى حضرت موسى(ع)

عهد عتيق

تاريخچه

ديدگاه كلامى شيعه

توسل استمداد از اولياى الهى

توقيعات امام زمان(ع) مكتوبات امام زمان(ع)

چگونگى صدور توقيعات

توقيع در عصر غيبت كبرى

محتواى توقيعات

تولد امام زمان(ع)

جامعيت اسلام

دلايل جامعيت دين اسلام

الف قرآن كريم

ب روايات معصومين(ع)

ج دليل عقلى

ملاكهاى جامعيت دين

الف سازگارى و همراهى با فطرت

ب آسانى و انعطافپذيرى

ج نظرداشت نيازهاى مادى و معنوى انسان

د ماندگارى و جاودانگى و تازگى

ه سازگارى درونى

و خرد محورى

ز اصل اجتهاد

جن پرى

جهانبينى جهانشناسى

گونههاى جهانبينى

الف جهانبينى الهى

ب جهانبينى مادى

جهانى شدن

زمينههاى جهانى شدن

الف اقتصاد

ب سياست

ج فرهنگ

مبانى جهانىشدن

پيامدهاى جهانىشدن

جهنم جايگاه اخروى گناهكاران؛ دوزخ

جهنميان كسانى كه در جهنم معذباند

حديث ثقلين

حديث سفينه

حديث منزلت

مفهوم و كاربرد حديث

حشر گرد آوردن خلايق

حلول نفوذ خدا در موجودى ديگر

حوض كوثر حوض مشهور بهشت

حوض كوثر ميعادگاه پيامبر

حى موجود داراى فعاليت ارادى و آگاهانه

خاتميت

متفكران مسلمان به ويژه شيعيان دلايل فراوانى بر اثبات خاتميت اقامه كردهاند

الف نقلى

1 دلايل قرآنى

2 دلايل روايى

ب دلايل عقلى

1 كمال و جامعيت اسلام

2 بلوغ عقلى

خردورزى پيروى از خرد؛ تعقل

دلايل خردورزى تشيع

موانع خردورزى

عوامل رشد خردورزى

خلود جاودانگى

مسائل جاودانگى در دوزخ

مسئله نخست

مسئله دوم

مسئله سوم

مسئله چهارم

فرق خوارج

خوارج در كلام امام على(ع)

دامهاى شيطان

دلايل امامت

الف دلايلى عقلى

1 قاعده لطف

3 افضليت

4 تنصيص

ب دلائل نقلى

1 دلائل قرآنى

2 دلائل روايى

دوازده امام امامان مذهب شيعه اماميه

دلائل حصر شمار امامان در عدد دوازده

دين آيين آسمانى

دين، شريعت، ملت و مذهب

تقسيم بندى

شاخههاى دين

دين و عقل

نقش دين در حيات انسان

جامعيت دين

كمال دين

آموزههاى دينى

دين اسلام آيين آسمانى حضرت محمد بن عبدالله

ايمان و اسلام

جاودانگى دين اسلام

مبانى جاودانگى دين اسلام

اسلام، دين و ملت

رسالت اسلامى

دين اقلى و دين اكثرى

دين حنيف دينى كه كژى در آن نيست

ديندارى پاىبندى به دين؛ عمل به دين

دينسالارى حاكميت دين

دينشناسى دانش شناخت دين

رويكردهاى دينشناسى معاصر

مهمترين مسائل دينشناسى

دين فروشى بهرهبردارى از دين براى رسيدن به متاع دنيوى

دين فطرى آيين آسمانى هماهنگ با فطرت انسان

دين مسيحيت

كتب دينى مسيحى

پولس رسول

رسميت مسيحيت

شعائر هفتگانه

انشعابات

ديدگاه قرآنى

دين يهوديت

ده فرمان

عهد عتيق

حكومت بنى اسرائيل

صهيونيسم و دولت يهود

ديدگاه قرآن درباره يهود

سرانجام يهود

ذكر ياد خدا

اقسام ذكر

حقيقت ذكر

فضايل و فوايد ذكر

راههاى خداشناسى

الف حس

ب دل و فطرت

راههاى مقابله با شيطان

رجعت بازگشت به دنيا پيش از قيامت

امكان وقوع رجعت

آيات رجعت در قرآن

هدف از رجعت

رحمت الهى از صفات خداوند متعال؛ مهربانى؛ بخشايش

روح جان؛ گوهر اصلى وجود آدمى؛ مايه زندگى

معانى روح در قرآن

زبور كتاب آسمانى داوود پيامبر(ع)

زيارت اهل قبور

استدلال ابن تيميه

استدلال شيعيان

زيارت زنان مسلمان

احاديث وهابيان

نقد و بررسى

زيديه يكى از فرق شيعه

انشعابها

الف جاروديه

ب سليمانيه

ج بتريه

سكولاريسم جداانگارى دين و دنيا

سميع شنوا

سيره امام زمان(ع) شيوه رفتار امام زمان(ع)

الف زندگى شخصى

ب سيره سياسى - اجتماعى

ج سيره قضائى

د سيره علمى و تربيتى

سيماى حضرت مهدى(ع) شمايل امام مهدى(ع)

شاهدان قيامت گواهان اعمال انسان در قيامت

شبهات عدل

الف منظر دروندينى و ايمان مذهبى

ب منظر بروندينى و تأملات كلامى و فلسفى

شبهه آكل و مأكول شبههاى براى رد معاد جسمانى

شرايط ظهور امام زمان(ع)

نسخ شرايع

شفاعت ميانجىگرى براى نجات گناهكاران

شفاعت در قرآن

گونههاى شفاعت

1 شفاعت تكوينى

2 شفاعت تشريعى

شرطها و موانع شفاعت

هنگام اثربخشى شفاعت

شفاعت پيامبر

پيامدهاى تربيتى

شبههها

1 شفاعت با توحيد عبادى ناسازگار است و گونهاى شرك محسوب مىگردد

2 شفاعت با توحيد ذاتى سازگار نيست

3 شفاعت، گناهكاران را بر گناهكارى دلير مىكند

4 شفاعت گونهاى بىعدالتى و تبعيض است

5 قرآن هر گونه شفاعت را در قيامت رد كرده است

شناخت خدا

شناخت خدا برخاسته از انگيزههايى است

1 حقيقتطلبى

2 حب ذات

3 حقسپاسى و شكر منعم

4 كمالطلبى

5 جلب منفعت و دفع ضرر

6 آرامشطلبى

جايگاه شناخت خدا

امكان و حدود شناخت خدا

تشبيه و تعطيل

تنزيه ذات و صفات خداوند

مراتب شناخت خدا

شورى رايزنى؛ شور كردن

شهادت جان باختن در راه خدا؛ گواهى دادن

جايگاه شهادت نزد شيعيان

صراط راه رسيدن به بهشت

صفات الهى

اثبات نقلى صفات الهى

اثبات عقلى صفات الهى و نامحدوديت آنها

جايگاه مبحث صفات الهى در علم خداشناسى

توقيفى بودن صفات و اسماء الهى

توحيد صفاتى

تقسيمات صفات الهى

الف صفات ثبوتيه و سلبيه

ب صفات ذاتيه و فعليه

ج صفات نفسيه و اضافيه

صفات امام(ع) ويژگىهاى امام معصوم

2 افضليت

صفات شيطان

عدو مبين

مارد و مريد

ضلالت گمراهى

طول عمر امام زمان(ع)

قرآن و حديث

طول عمر در ديدگاه علوم تجربى

نمونههاى تاريخى

اعجاز در عمر طولانى حضرت حجت

عدالت اجتماعى

عدالت و اسلام

عدالت اجتماعى در سيره بزرگان معصوم(ع)

عدل الهى

جايگاه عدل در عقايد شيعه

دلايل اثبات عدل الهى

الف دلايل عقلى

ب دلايل نقلى

عدل تشريعى دادگرى در قانونگذارى

نمونههايى از عدل تشريعى

عدل تكوينى

عدل جزائى عدالت در كيفر و پاداش

الف مجازاتهاى قراردادى

ب مكافات دنيوى

ج مجازاتهاى اخروى

عذاب كيفر گناهكاران

عذاب روحانى و عذاب جسمانى

الف عذاب روحانى

ب عذاب جسمانى

1 عذابهاى بدنى سخت و دردآور

2 خوراكىها و نوشيدنىها

3 پوشيدنىها

4 عذابهاى ديگر جسمانى

عوامل عذاب

عرش مركز تدبير و اراده الهى؛ مقام ربوبيت پروردگار

معانى عرش

عصمت ملكه دورى از گناه و خطا

علائم ظهور امام زمان(ع)

انواع نشانهها

الف نشانههاى حتمى

ب نشانههاى غير حتمى

فوائد آشكار شدن علائم و نشانههاى ظهور

علم الهى

علوم دانشهاى بشرى

تقسيمبندى علوم

عوامل ايمان

الف تفكر در هستى

ب تدبر در قرآن و سنت

ج سختىها و مصيبتها

د تبليغ دينى

ه امداد الهى

عوامل كفر سببهاى بىدينى

الف جهل

ب غفلت

ج استكبار

د دنياطلبى

ه حسادت

و خواهشهاى نفسانى

ز تقليد كوركورانه

ك گناه

عوامل نفاق ريشههاى نفاق

1 احساس حقارت و زبونى

2 خشونت

5 رذيلتهاى اخلاقى

غدير خم مكانى كه پيامبر

غيبت امام زمان(ع) پنهان شدن امام زمان(ع) از انظار

غيبت صغرى و كبرى

فلسفه غيبت

شبهههاى غيبت

فدك روستايى يهودىنشين در نزديكى مدينه

فرق شيعه گروههاى شيعه

انشعاب در تشيع

فروع دين احكام عملى شريعت

فطحيه از فرقههاى شيعه

فطرت نوعى خاص از آفرينش

معرفت فطرى

خداشناسى فطرى

دلايل خداشناسى فطرى

1 واقعيتهاى تاريخى

2 شواهد باستانشناسى

3 مطالعات و كشفيات روانشناختى

4 ناكامى تبليغات ضد دينى

5 شواهد شخصى

6 گواهى دانشمندان

فلسفه دين بررسى عقلانى مسائل دينى

چيستى دين

هدف دين

منشأ دين(مبدأ فاعلى)

علت گرايش انسان به دين

قوانين دين

گوهر دين

زبان دين

فلسفه وجودى شيطان علت آفرينش شيطان

فمينيسم زن محورى؛ نهضت آزادىخواهى زنان

ديدگاه اسلام

قاعده لطف نزديك كردن بندگان به طاعت و دور كردن از معصيت

نظريه شيعه

الف لطف محصل

ب لطف مقرب

اشكالات مخالفان قاعده لطف

احكام قاعده لطف

قبر جاى دفن بدن انسان

سؤال قبر

فشار قبر

عذاب قبر

حرمت قبور مسلمانان

زيارت قبور

بناى قبور

قدرت از صفات الهى

قضا و قدر

قلم مجراى فيض الهى

كافران بر چند گروهاند

الف مشرك

ب كتابى(/ اهل كتاب)

ج منافق

د مرتد

احكام كافر

كتاب عمل نامه اعمال انسان

كرسى مظهر حكومت و تدبير خداوند

كفر انكار خدا و دين

كلام خدا

كيسانيه از فرق شيعه

اعتقادات

گرايشهاى انسانى رويكرد انسان به باورها يا اعمال خاص

1 گرايشهاى متعالى انسان

الف حقيقتجويى

ب گرايش به خير و فضيلت اخلاقى

ج زيبايىگرايى

د نوگرايى و بديعطلبى

ه پرستش

2 گرايشهاى مادى انسان

الف حب دنيا

ب خودپرستى

ج جاهطلبى

د ثروتطلبى

لشكريان شيطان

لوح لوحى كه مقدرات عالم در آن ثبت مىشوند

لوح محفوظ

لوح محو و اثبات

ليبراليسم آزادىخواهى

تقسيمات

مبانى فكرى

معناى آزادى از نظرگاه دينى

حدود آزادى در اسلام

الف آزادى عقيده

ب آزادى انديشه

ج آزادى بيان

د آزادى رفتار

ه رهايى از هر نوع بردگى

ماترياليسم

مادهگرايى در تاريخ انسانى

شاخههاى ماترياليسم

الف هواخواهان ماترياليسم مكانيكى

ب هواخواهان ماترياليسم ديالكتيكى

ديدگاه اسلام

متعلقات ايمان

مخالفان حضرت مهدى(ع)

سفيانى

چگونگى رفتار با مخالفان

مدرنيسم تجددگرايى

اسلام و مدرنيسم

علل پيدايى مذاهب اسلامى

پيشينه تاريخى

مراتب ايمان درجات باور دينى

مرجئه از فرقههاى اسلامى

مرگ انتقال از دنيا به آخرت

احتضار

سكرات مرگ

معاد جهان آخرت

معاد جسمانى حيات جسمانى در جهان آخرت

معتزله از فرقههاى كلامى اسلامى

اعتقادات

الف توحيد

د وعد و وعيد

ه منزلت بين المنزلتين

و امر به معروف و نهى از منكر

تفاوت معجزه و كرامت

معجزه و قانون عليت

قرآن؛ معجزه جاويد

الف فصاحت و بلاغت

ب هدايت و تربيت

ج نظم و معانى قرآن

د اعجاز ادبى و هنرى

ه مصونيت از تحريف

و اعجاز در قانونگذارى

معراج سفر پيامبر اسلام

چگونگى معراج

روايات معراج

ملائكه فرشتگان

جبرئيل

روح اعظم

ملاقات با امام زمان(ع)

گونههاى ديدار

معناى غيبت

ديدار در عصر غيبت كبرى

نظريههاى علماى شيعه

ديدار با امام در عصر غيبت كبرى در توقيع امام زمان(ع)

ديدار امام در ادعيه و زيارات

شوق ديدار امام(ع)

ادعاى ديدار

منافق مسلمان ظاهرى

قرآن و سنت، منافقان را دو دسته دانستهاند

1 منافق اعتقادى

2 منافق رفتارى

ويژگىهاى منافقان

1 شك و ترديد

2 علم بىعمل

3 زهدنمايى

4 وسيله ساختن ديندارى براى دنيادارى

5 بىپروايى زبان

ويژگىهاى منافقان اخلاقى و اجتماعى

1 پليدى باطنى و پاكى ظاهرى

2 چاپلوسى

3 همرنگى ظاهرى با جماعت

4 سختگيرى بر ديگران و آسان گرفتن بر خويش

منشأ دين

ديدگاههاى غير اسلامى

1 ديدگاه جامعهشناختى

2 ديدگاه روانشناختى

3 ديدگاه اقتصادى

مهدويت اعتقاد به امام مهدى(ع)

مهدويت در قرآن

امام مهدى(ع) و شب قدر

ميثاق عالم ذر اقرار فطرى انسان بر ربوبيت خداوند

چگونگى ميثاق

ميزان اعمال وسيله سنجش اعمال انسان

نسبيت معرفت نسبى بودن فهم انسان

پيروان مكتب جزم و يقين بر دو گروهاند

الف مطلقگرايان

ب نسبىگرايان

نقد نظريه

نسيان الهى فراموش كردن خدا

نسيان عوامل متعددى دارد و از آن جمله است

1 شيطان

2 دلبستگى به دنيا

نسبت نسيان به خدا

نفاق تظاهر شخص كافر به مسلمانى

نفاق در تاريخ اسلام

نفخ صور فريادى آسمانى هنگام قيامت

نفى اتحاد خدا با غير نفى يگانگى خدا با غير

نفى جسمانيت خدا تنزيه خداوند از جسمانى بودن

نفى جهت تنزيه خداوند از جهت داشتن

نفى رؤيت خداوند تنزيه خداوند از رؤيت حسى

نفى محل حوادث بودن خداوند تنزيه خداوند از محل حوادث

نفى مكان تنزيه خداوند از اينكه در مكانى جاى گيرد

تفاوت وحى با تجربه دينى

وصايت تعيين جانشين از سوى پيامبر يا امام(ع)

وظايف شيعه در عصر غيبت

الف وظايفى كه در برابر احكام و تكاليف شرعى دارند

ب وظايف عصر غيبت

ولايت سزاوارتر بودن براى سرپرستى مسلمانان

ولايت كليه مطلقه الهيه

ولايت پيامبر اسلام

ولايت امامان

ولايت تشريعى امامان

ولايت تكوينى امامان

جايگاه ولايت در دين اسلام

ولايت فقيه سرپرستى فقيه جامع الشرائط در عصر غيبت

وهابيت از فرقههاى اسلامى

تاريخچه

هدايت تشريعى

تفاوتهاى هدايت تكوينى و هدايت تشريعى

هدايت تكوينى فراهم ساختنشرطها و بسترهاى تكامل موجودات

آيات قرآنى از دو گونه هدايت تكوينى ياد كردهاند

1 هدايت تكوينى عام

2 هدايت تكوينى خاص

هرمنوتيك دانش تفسير متن

تاريخ هرمنوتيك را سه دوره دانستهاند

اول كلاسيك

دوم رمانتيك

سوم فلسفى

هرمنوتيك در ايران

تفسير و فهم متون دينى در اسلام

پيش فرضهاى تفسير

پيشدانستههاى مفسر

تفسير تحميلى

علل اختلاف مفسران قرآن

ياران امام زمان(ع) ياورانمهدى(ع)

منزلت ياران مهدى(ع)

ويژگىهاى ياران مهدى(ع)

شمار ياران مهدى(ع)

گردهمايى نخستين ياران حضرت مهدى(ع)

ياوران مهدى(ع) در قرآن

شعار ياران حضرت مهدى(ع)

يوم البعث روز برانگيخته شدن

يوم التغابن روز آشكار شدن زيانها

يوم التلاق تعبيرى قرآنى براى روز رستاخيز

يوم التناد تعبيرى قرآنى كه بر سختىهاى قيامت اشارت دارد

يوم الجمع تعبيرى قرآنى از گردهمايى قيامت

يوم الحساب قيامت؛ روز حساب و بازخواست الهى

يوم الحسرة تعبيرى قرآنى براى قيامت

يوم الفصل تعبيرى قرآنى براى قيامت

يوم القيامة

يوم تبلى السرائر تعبيرى قرآنى براى قيامت

يوم معلوم تعبيرى قرآنى براى روز قيامت

الف معلوم به علم تفصيلى

ب معلوم به علم اجمال

فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٤٨٣ - يوم القيامة

يوم الفصل: تعبيرى قرآنى براى قيامت‌

به معناى روز جدايى است و قرآن بارها از اين تعبير براى قيامت بهره برده است (صافّات/ ٢١؛ دخّان/ ٤٠؛ مرسلات/ ١٣، ١٤ و ٣٨؛ نبأ/ ١٧). براى اين تعبير قرآنى وجوهى برشمرده‌اند: جدايى حقّ از باطل؛ جدايى مؤمنان از كافران؛ جدايى پدر و مادر از فرزندان؛ جدايى برادر از برادر (پيام قرآن‌، ٥/ ٥٦؛ تفسير نمونه‌، ٢٦/ ٢٥). محتمل است مراد از يوم الفصل، «روز داورى» باشد؛ زيرا چون قاضى، داورى مى‌كند و حكم مى‌دهد و كشمكش را پايان مى‌بخشد، حكم او را «فصل» مى‌خوانند؛ بدين معنا كه مخاصمه را پايان داده است (الميزان‌، ٢٠/ ١٦٦).

***

يوم القيامة

از نام‌هاى مشهور و غالب رستاخيز است كه هفتاد بار در قرآن كريم آمده است. اين نام نيز همچون نام‌هاى ديگر رستاخيز به وصف و معنايى ويژه از آن روز اشاره دارد (نثر طوبى‌، ٢/ ٣٢٠؛ المحجّة البيضاء، ٨/ ٣٣٠).

قيامت روزى است كه همه مردگان به امر خداوند زنده مى‌شوند و از قبرها بر مى‌خيزند و در صحراى محشر حضور مى‌يابند تا به حساب كردارشان رسيدگى شود و هر كس به آنچه كرده است، جزا ببيند (نثر طوبى، ٢/ ٣٢٠). اينكه چرا رستاخيز را «قيامت، گفته‌اند، از آن روى است كه در آن روز، مردمان در پيشگاه خداوند به پا مى‌خيزند و بازخواست مى‌شوند (مطفّفين/ ٦؛ پيام قرآن‌، ٥/ ٣٣).

اهل معقول بر آن‌اند كه قيامت بر دو قسم است: قيامت صغرى و قيامت كبرى (فرهنگ معارف اسلامى‌، ٣/ ١٥٥٤). آدمى پس از مرگ، به دو عالم پاى مى‌نهد: يكى قيامت صغرى يا «عالم برزخ» كه همچون دنيا، پايان مى‌پذيرد و ديگر، قيامت كبرى كه جاويدان است و تنها ويژه كسانى خاص نيست؛ بلكه همه آفريدگان آن را خواهند ديد. در نظرگاه قرآن، وقت قيامت تنها بر خدا معلوم است و هيچ كس جز او نمى‌داند قيامت چه هنگام پيش مى‌آيد (اعراف/ ١٨٧). به وقت قيامت، تغييرى بنيادى براى همه جهان پيش مى‌آيد و خورشيد و زمين و ستارگان دگرگون مى‌شوند (ابراهيم/ ٤٨).

***