انسانى را گويند كه خداوند او را برگزيده است تا پيام الهى را به مردم رسانَد و هدايت آنان را بر عهده گيرد. پيامبران از ميان بندگان صالح و اولياى كامل برگزيده مى‌شوند و به زبان مردم خويش سخن مى‌گويند و ميان آنان زندگى مى‌كنند (ابراهيم/ ٤؛ اعراف/ ٦٢، ٧١ و ٨٣؛ عقائد الاماميّه‌، مظفّر/ ٢٨). بنابر قرآن كريم، فلسفه ارسال پيامبران، تلاوت آيات الهى و تزكيه انسان و تعليم كتاب و حكمت است (جمعه/ ٢).

خداوند پيامبران خويش را پياپى فرستاده است تا مردم را به فطرت خويش بازگردانند و پيمان فطرى آنان را به خاطرشان آورند و با تبليغ و تبيين حقايق، حجّت را بر آنان تمام كنند (نهج البلاغه‌، خ ١ و ٥). برخى پيامبران، افزون بر اينكه پيام‌آور الهى‌اند، امامت مردم را نيز بر عهده دارند و بايد رهبرى سياسى، اجتماعى و قضائى جامعه را بر گردن گيرند (بقره، ٢٣١).

رهبرى شخص معصوم، از بزرگ‌ترين نعمت‌هاى الهى براى جامعه انسانى است.

جامعه از اين طريق، به سوى كمال پيش مى‌رود و از ناهنجارى‌ها و كژروى‌ها دور مى‌ماند. مقتضاى حكمت الهى اين است كه انسان از گذر عقل و وحى، جهت خويش را به سوى كمال راستين و خوشبختى ابدى بازشناسد و به سوى آن حركت كند و اين جز به واسطه پيامبران حاصل نمى‌آيد (نهج البلاغه‌، خ ١٨٥). هدف پيامبران، اين است كه زمينه انتخاب آگاهانه و آزاد را براى انسان‌ها فراهم آورند؛ نه آنكه با توسّل به نيروى غير عادى، آنان را به پيروى از خويش وادارند. پيامبران به خزانه علم غيب الهى متّصل‌اند و اين از مهم‌ترين ويژگى‌هاى آنان است (جن/ ٢٦ و ٢٧). اين گونه دانش را چون از جانب خدا است، «علم لدنّى» نيز گويند. پيامبران از نيروى اعجاز بهره‌مندند و براى اثبات مدّعاى خويش، هر گاه نياز افتد، از خود معجزه بروز مى‌دهند. (معجزه) قرآن كريم از پاره‌اى معجزات ياد كرده است؛ همانند عصايى كه تبديل به اژدها مى‌شود (شعراء/ ٣٠ و ٣٣)، پيشگويى، زنده كردن مردگان، شفاى بيماران (آل عمران/ ٤٩) و سخن گفتن نوزاد در گهواره (عقائد الاماميّه‌، محمد رضا مظفّر/ ٣٢). ديگر از ويژگى‌هاى پيامبران، عصمت است؛ بدين معنا كه از گناه و خطا و سهو و نسيان در امان‌اند (عصمت). پيامبران به والاترين صفات‌