فقر را مى‌زدايد، آبرو را پاس مى‌دارد و آرامش خاطر مى‌آفريند (دائرة المعارف تشيّع‌، ٤/ ٢٠٤؛ دانشنامه جهان اسلام‌، ٦/ ٨٢٣؛ خاك بهشت‌، ١١٩). شيعيان، بنابر احاديث امامان معصوم (ع) كام نوزادان خويش را با ترتب مى‌گشايند، ارزش نماز بر تربت را بسى بيش‌تر از غير آن مى‌دانند و چون از زيارت امام حسين (ع) باز مى‌گردند، تربت به سوغات مى‌آورند. در فقه شيعه، نگاشتن شهادتين و نام امامان معصوم (ع) بر كفن ميّت با تربت، مستحب است و مايه ايمنى از عذاب قبر است (دائرة المعارف تشيّع‌، ٣/ ٢٠٥؛ خاك بهشت‌، ٧٦). يكى از كاربردهاى مهمّ تربت نزد شيعيان، سجده بر آن هنگام نماز است. استفاده از تربت براى سجده، از قرن ٤ ق. پس از مكاتبه حِميَرى با امام زمان (ع) به صورت سنّتى فراگير نزد شيعه در آمد (دانشنامه جهان اسلام‌، ٦/ ٨٢٦). از آنجا كه آميختن تربت با آب و سپس، حرارت دادن و خشكاندن آن، بر ماندگارى‌اش مى‌افزايد، مسئله‌اى فقهى بدين موضوع مى‌پردازد و از سجده بر «تربت پخته» سخن مى‌گويد.

برخى فقها آن را جايز و برخى ديگر مكروه دانسته‌اند (من لايحضره الفقيه‌، ١/ ١٨٩).

همه مسلمانان معتقدند كه هنگام نماز مى‌توان بر زمين و آنچه از آن مى‌رويد، سجده كرد؛ ولى درباره مفهوم زمين و آنچه از آن مى‌رويد، به اختلاف افتاده‌اند.

اين نيز محلّ اتّفاق مسلمانان است كه سجده بر خاك، برترين مصداق سجده است و اگر خاك با آب بياميزد و سپس خشك شود، سجده بر آن صحيح است.

بنابر قول و فعل امامان معصوم (ع) برترين خاكى كه مى‌توان بر آن سجده كرد، تربت حسينى (ع) است (السّجود على الترتّبة الحسينيّه‌، ٩٧- ١٢٠). شيعه، سجده بر پشم و كرك و ابريشم را روا نمى‌شمارد و بر خاك سجده مى‌كند و از ميان خاك‌ها- بنابر دلايل استوارى كه در دست دارد- تربت امام حسين (ع) را برگزيده است. در نظرگاه شيعى، سجده بر تربت حسينى (ع) محبوب خداوند است و خداوند اراده كرده است نام و ياد سيّد الشّهداء (ع) را- كه احياگر نماز بود و در پاكبازى و فداكارى، نظيرى برايش نمى‌توان يافت- زنده نگاه دارد (كامل الزّيارات‌، ٧٠؛ بحارالانوار، ٤/ ٢٩٥).

شيعه، تربت را معبود خويش نمى‌داند و جز خدا را شايسته عبادت نمى‌شمارد.

همان سان كه همه نمازگزاران رو به سوى‌