فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٢٢٩ - حوض كوثر حوض مشهور بهشت
حشر اجساد و چگونگى آن، از مسائل كلامى است كه متكلّمان و فلاسفه مسلمان بدان مىپردازند و بيان مىكنند كه خداوند در قيامت كبرى، انسانها را زنده مىسازد و به حساب مىكشد و جزاى هر كس را مىدهد (فرهنگ معارف اسلامى، ٢/ ٧٣٦). حالات آدميان هنگام حشر در قيامت گوناگون است. در قرآن كريم آمده است كه برخى مردم، نابينا محشور مىشوند و اين بدان سبب است كه در دنيا به آيات الهى نظر نكردهاند و نشانههاى قدرت خداوند را به فراموشى سپردهاند (طه/ ١٢٦- ١٢٤). همچنين در روايت است كه برخى مردم به صورتهايى محشور مىشوند كه بوزينه و خوك پيش آنان، زيبارويند (نثر طوبى، ٢- ١/ ١٧٥). از قرآن كريم برمىآيد كه در قيامت حتى حيوانات نيز محشور مىشوند (انعام/ ٣٨؛ الميزان، ٧/ ٨٢؛ تفسير نمونه، ٥/ ٢٢٣). نه تنها انسان و حيوان به حشر مىآيند كه آسمانها و زمين و آفتاب و ماه و ستارگان و حتى آنچه مشركان، شريك خدا پنداشتهاند نيز محشور مىشوند (الميزان، ٧/ ٧٦). در آن روز، جامدات نيز زنده مىشوند و به سخن مىآيند و گواهى مىدهند (نثر طوبى، مجلّد ٢- ١/ ١٧٥).
***
حلول: نفوذ خدا در موجودى ديگر
«حلول» به معناى آن است كه چيزى در چيز ديگر نفوذ و دخول كند و موجودى به موجود ديگر- به نحو تبعيّت- قيام يابد. همه فرق اسلامى متّفقاند كه حلول خدا در موجودات ديگر ممكن نيست.
مسيحيان و گروهى از صوفيان معتقدند كه خداوند در وجود برخى افراد انسانى حلول كرده است. از نظرگاه كلام شيعى حلول خداوند در موجودات ديگر ممكن نيست؛ چون مستلزم محدوديّت ذات الهى و نياز و قيام او به غير است (الالهيات، ١/ ٢٠٠؛ مناهج اليقين فى اصول الدين، ١/ ٣٢٠؛ فرهنگ معارف اسلامى، ٢/ ٣٠٣ و ٣٠٤).
***
حوض كوثر: حوض مشهور بهشت
حوضى است در بهشت يا صحراى محشر كه خداوند به پيامبر اسلام ٦ عطا