فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ١٣١ - فرق اماميه
المقالات والفرق، ١١٨؛ الملل والنّحل، ٢٦٥؛ تاريخ شيعه و فرقههاى اسلام، ١٤٨).
برخى ديگر از اعتقادات ويژه اماميّه عبارتاند از: عصمت همه انبياء و امامان (ع)، بداء و رجعت. اماميّه در احكام عملى نيز ويژگىهايى دارند؛ از جمله آنكه مسح پا را در وضو واجب مىشمارند. لزوم ذكر «حىّ على خير العمل» در اذان و اقامه و پنج تكبير در نماز ميّت از ديگر ويژگىهاى فقهى اماميّه است. اماميّه- بر خلاف اهل تسنّن- نكاح مُتعه (ازدواج موقّت) را جايز مىدانند و نيز معتقدند كه در يك مجلس، سه طلاق تحقّق نمىيابد و فُقّاع حرام است و در استنباط احكام و تعاليم دينى نمىتوان از قياس و استحسان بهره جست (دائرة المعارف بزرگ اسلامى، ١٠/ ١٦٢؛ فرهنگ فرق اسلامى، ٣٣- ٣١).
امام باقر و صادق (ع) بنيانگذاران و شارحان بزرگ فقه شيعىاند. مجموعه احاديث اين دو امام (ع) در چهار كتاب الكافى، الاستبصار، التهذيب و من لا يحضره الفقيه گرد آمده است كه «الكتب الاربعه» لقب گرفتهاند. مبانى فقهى اماميّه عبارتاند از: قرآن، سنّت، اجماع و عقل.
اماميّه از نظر كلامى، داراى روشى ميانه است و بيشتر به روش كلامى معتزله نزديك است. نفى جبر و تفويض و اعتقاد به «امر بين الامرين» و مخلوق دانستن قرآن، از جلوههاى روش اعتدالگرايى اماميّه است. در مذهب اماميّه، زيارات و ادعيه جايگاهى ويژه دارند. دعاهاى پرشورى همانند كميل و ابوحمزه ثمالى و آنچه در صحيفه سجّاديّه آمده است، از نمونههاى ادعيه و مناجات اماميّهاند.
اماميّه اعيادى ويژه نيز دارد؛ از جمله عيد غدير خم كه روز اعلان خلافت و ولايت حضرت على بن ابى طالب (ع) است.
فِرَق اماميّه:
اماميّه- همچون ديگر مذاهب اسلامى- به فرقههايى تقسيم شده است. پيش از شهادت امام حسن عسكرى (ع) فرقههايى چون اسماعيليّه، واقفيّه و فطحيّه پديد آمده بودند؛ امّا در دوره پس از شهادت ايشان، اماميّه به بيش از چهار فرقه انشعاب يافت كه امروزه از ميان آنها تنها اثنى عشريّه بر جاى مانده است (الملل والنّحل، ٢٨٤؛ فرق الشّيعة، ٩٦؛ المقالات والفرق، ١١٦- ١٠٢). در سدههاى اخير دو ديدگاه در اماميّه پديد آمد:
اخبارى و اصولى. مؤسّس ديدگاه اخبارى،