پس از حضرت عيسى (ع) يهوديان نسخه‌هاى انجيل را از ميان بردند و مسيحيان، سال‌هاى بسيار بى كتاب بودند. سرانجام برخى بزرگان دينى آنان تصميم گرفتند بنابر محفوظات و شنيده‌هاى خويش، كتابى براى مردم فراهم سازند (دائرة المعارف تشيّع‌، ٢/ ٥٤١).

بدين‌سان، بسيارى كسان براى نوشتن سخنان و وقايع زندگى حضرت عيسى (ع) دست به قلم شدند و آثارى آفريدند و شمار اين اناجيل به ٦٦ رسيد؛ امّا در فاصله ميان ٤٩٢ تا ٤٩٦ م. پاپ ژيلاسيوس همه آنها را جز چهار انجيل مردود خواند (اعلام قرآن‌، ٢٣٠).

بنابر تحقيقات محقّقان مسلمان، نزديك‌ترين انجيل به آموزه‌هاى قرآن، انجيل برنابا است كه بر اثر تعصّب آباء كليسا كنار نهاده شد. در اين انجيل اشاراتى به پيامبر آخرالزّمان و جهانى بودن دين او آمده است. اين انجيل را حيدر قلى خان سردار كابلى به فارسى برگرانيده است (همان؛ معارف و معاريف‌، ١/ ٢٧٨). زمان تدوين اناجيل اربعه ميان سال‌هاى ٧٠ تا ١١٠ م. است (عهدين‌، قرآن و علم‌، ٨٣).

مسيحيان بر آن‌اند كه اناجيل، تنها زندگى‌نامه و سخنان حضرت مسيح‌اند كه چهار تن به نام متّى، مرقس، لوقا و يوحنّا آنها را نگاشته‌اند. سه انجيل متّى، مرقس و لوقا بسيار به يكديگر شبيه‌اند و از اين رو، آنها را «اناجيل همنظر» مى‌خوانند. بنابر تحقيقات انجام شده، ٩١ درصد انجيل مرقس در انجيل متّى و ٥٣ درصد آن در انجيل لوقا تكرار شده است (دائرة المعارف كتاب مقدّس‌، ٢٥٩؛ عهدين‌، قرآن و علم‌، ١٠٧). اناجيل همنظر شرح مختصرى از زندگى و تعاليم مسيح (ع) پيش مى‌كشند؛ امّا انجيل يوحنّا مختصرى است از رويدادهاى مهمّ زندگى مسيح (ع) و تعليمات روحانى و اوامر او.

اين انجيل موضوع الوهيّت حضرت مسيح (ع) را برجسته‌تر مى‌نمايد؛ امّا مطالبى همچون ميلاد و صعود او و عشاى ربّانى را وانهاده است. محقّقين اين اختلاف را دليلى بر تأخّر زمانى انجيل يوحنّا مى‌دانند؛ زيرا نويسنده از اناجيل ديگر آگاهى داشته و نخواسته است آنها را تكرار كند. در اين ميان، انجيل مرقس پيش از ديگر اناجيل نگاشته شده است (قاموس كتاب مقدّس‌، ١١٢ و ١١٣). قرآن كريم، هيچ گاه از كلمه «اناجيل» استفاده نكرده است؛