فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٢٢٣ - جهنميان كسانى كه در جهنم معذباند
شيعى، وجود جهنّم، از مظاهر عدل الهى است. خداوند از روى عدل خويش، در آن سراى، ميان مؤمنان و كافران و نيكوكاران و زشتكاران جدايى مىاندازد (مجموعه آثار شهيد مطهّرى، ١/ ٢١٥). قرآن كريم، براى جهنّم نامها و صفتها برنهاده است كه عبارتاند از: سَقَر (مدثّر/ ٢٦)، سَعير (شورى/ ٧)، جحيم (نازعات/ ٣٩) لَظْى (معارج/ ١٥)، حُطمَه (همزه/ ٤ و ٥)، هاويه (قارعه/ ٨)، حصير (اسراء/ ٨) و دار البوار (ابراهيم/ ٢٨). درك حقيقت كيفرهاى دوزخى براى انسان خاكى ناممكن است؛ ولى از آيات و روايات برمىآيد كه بسيار هولناك و رنجآورند (مدّثّر/ ٢٨- ٢٦؛ عذاب). بنابر اجماع علماى شيعه، دوزخ هم اكنون نيز وجود دارد (اوائل المقالات، ص ١٠٢؛ كهف/ ١٠٢). برخى روايات، جاى دوزخ را «تحت الارضين السّبع» به معناى زيرِ زمينهاى هفتگانه دانستهاند (بحارالانوار، ٨/ ٢٠٦)؛ امّا اين روايات چنان فراوان نيستند كه يقين بيافرينند (معاد انسان و جهان، ٣٢١). دوزخ هفت در دارد (حجر/ ٤٤) و در روايت است كه هفت طبقه دارد و پايينترين طبقه، جهنّم نام دارد. طبقههاى بعدى عبارتاند از:
لظى، حطمه، سقر، جحيم، سعير و هاويه (تفسير نور الثّقلين، ٣/ ١٩). برخى مفسّران شيعه گفتهاند هر يك از درهاى هفتگانه متعلق به يكى از اين طبقات است.
طبقات دوزخ يكى از ديگرى هولناكتر و دردآورترند و آنان كه بدين طبقات راه مىيابند، يكى از ديگرى، گناهكارتر. از اينجا مىتوان نتيجه گرفت كه كيفرهاى دوزخى، بسته به گناه آدمى سبك و سنگين مىشوند (پيام قرآن، ٦/ ٤١٩- ٤١٧).
***
جهنّميان: كسانى كه در جهنّم معذّباند
كسانى كه اعمال بد آنها از اعمال نيكشان بيشتر است، پس از مرگ به جهنّم (جهنم) مىروند و كيفر مىبينند (قارعه/ ١١- ٨). موجوداتى همچون فرشتگان نيز به عنوان مأموران عذاب در جهنّم خواهند بود (تحريم/ ٦)؛ ولى كسانى كه در اين مكان كيفر مىبينند، انسانها و اجنّهاند (اعراف/ ١٧٩). از برخى آيات قرآن برمىآيد كه انسانها چه خوب و چه بد، همه نخست به جهنّم مىروند؛ ولى پرهيزگاران بىدرنگ رها مىشوند و