فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٢٨٤ - ج بتريه
انشعابها:
زيديّه به دليل اختلافات فكرى، به انشعابات فراوانى دچار شده است. شمار شعبههاى زيديّه را تا پانزده شعبه برشمردهاند كه بيشترين آنها از ميان رفتهاند (شخصيّت و قيام زيد بن على، ٤١٤).
برخى تاريخنگاران اهل سنّت كوشيدهاند عقايد زيديّه را به معتزله نزديك نمايند (ر. ك. الملل والنّحل، ١/ ١٥٥). مهمترين شعبههاى زيديّه عبارتاند از:
الف. جاروديّه:
اينان به خلافت بلافصل على بن ابى طالب (ع) معتقدند و ترك بيعت با على (ع) را برابر با كفر مىدانند. بنابر باور اين گروه، پس از امام على (ع)، دو فرزندش، امام حسن و امام حسين (ع) به امامت رسيدهاند و پس از اين دو امام، هر كس از فرزندان آنان قيام كند و شوراى مسلمانان او را به امامت برگزيند، امام است (فرق الشّيعه، ٣٩ و ٤٠).
ب. سليمانيّه:
اين گروه، بيعت با ابوبكر و عمر را خطا مىشمارند؛ امّا اين خطا را به حدّ كفر نمىرسانند. با اين حال، عثمان را به دليل بدعتهايى كه برنهاده است، كافر مىدانند.
ج. بتريّه:
اينان نيز خلافت ابوبكر و عمر را خطا مىشمارند؛ امّا درباره عثمان توقّف كرده، به تفسيق او قائل نيستند.
فرقه سليمانيّه و بتريّه، همچون فرقه جاروديّه، قيام با شمشير و تعيين شوراى مسلمانان را شرط امامت مىدانند (المقالات والفرق، ٧).