نيست كه امام (ع) بر همه دوستداران خويش پنهان است و جايز است كه ايشان بر بيش‌تر آنان ظاهر گردد. اگر امام (ع) بر كسى ظاهر نمى‌گردد، به دليل كوتاهى‌هاى خود او است (الغيبة، شيخ طوسى/ ٦٨؛ چشم به راه مهدى‌، ٧٣ و ٧٤).

ديدار با امام در عصر غيبت كبرى در توقيع امام زمان (ع):

در توقيع امام زمان (ع) خطاب به آخرين نايب خاص، على بن محمد سمرى، آمده است كه امام (ع) او را از پايان عمرش باخبر مى‌سازد و از آغاز غيبت كبرى آگاه مى‌كند و بدو فرمان مى‌دهد كه كسى را پس از خود به نيابت برنگزيند و در پايان مى‌فرمايد: هر كس پيش از خروج سفيانى و صيحه آسمانى (علائم ظهور) مدّعى ديدار با من شود، كذّاب است. بسيارى از علماى شيعه اين توقيع را در كتب روايى خويش آورده‌اند (كمال الدّين‌، ٢- ١/ ٥١٦؛ الغيبة، شيخ طوسى/ ٢٤٣؛ كشف الغّمة، ٣/ ٣٢٠). برخى با استناد به اين توقيع و نيز شواهد ديگر، بر آن رفته‌اند كه ديدار با امام (ع) در عصر غيبت، ممكن نيست و اگر براى كسى پيش آيد، از آن پرده بر نمى‌دارد و سخن نمى‌گويد. در برابر، برخى ديگر در سند اين توقيع خدشه وارد كرده و آن را ضعيف و مرسل دانسته‌اند (بحارالانوار، ٥٣/ ٣١٨). امّا حقيقت اين است كه توقيع ياد شده را نمى‌توان مرسل دانست؛ زيرا شيخ طوسى آن را بى‌واسطه از ابو محمّد مُكَتَّب نقل كرده است كه از مشايخ وى بوده است و ابومحمد نيز آن را در خانه سمرى استنساخ كرده است.

بدين سان، با بررسى شرح حال راويان توقيع روشن مى‌شود كه توقيع، مرسل يا ضعيف و غير قابل اعتماد نيست و شيخ صدوق آن را از مشايخ معتمد خويش نقل كرده است (مكيال المكارم‌، ٢/ ٣٥٨؛ چشم به راه مهدى‌، ٥٨- ٥١). برخى ديگر از محقّقين تفسيرهايى از توقيع به دست داده‌اند كه از اين گذر، ناسازگارى آن با ملاقات امام (ع) در عصر غيبت از ميان رفته است؛ مثلًا گفته‌اند كه مراد از ديدار امام (ع)، ظهور او است بدين معنا كه هر كس پيش از خروج سفيانى و صحيحه آسمانى مدّعى شود كه امام زمان (ع) ظهور كرده و او به ديدار آن امام (ع) نايل گشته است، دروغگو است (آخرين اميد، ٦٦) يا گفته‌اند كه هر كس مدّعى شود هر گاه بخواهد، امام (ع) را مى‌بيند، دروغگو