والامقامش امام جعفر بن محمّد (ع) و مادرش حُمَيْدَه است. از القاب مشهور او است: كاظم، العبد الصالح، باب الحوائج و كنيه گرامى‌اش ابوالحسن و ابوابراهيم است (مصنّفات الشيخ المفيد، ١١/ ٢١٥).

فضائل و مناقب:

امام كاظم (ع) همانند پدران پاك نهادش در فضيلت‌هاى اخلاقى و عملى آموزگار و نمونه ديگران بود.

منش و سلوك پاك او همگان را متأثّر مى‌ساخت؛ چنان كه بنابر روايات، چون او را در زندان حبس كردند، زندان‌بانان را منقلب ساخت و بدو ايمان آوردند (مناقب آل ابى طالب‌، ٤/ ٣٢٢). درباره دانش آن امام همام (ع) روايت كرده‌اند كه از همان كودكى شگفتى مردم را بر مى‌انگيخت (اصول كافى‌، ٢/ ٤١٨). در عبادت و زهد از همه مردم عصر خويش برتر بود (ارشاد، مفيد/ ٢/ ١٧) و بدين روى او را لقب «العبدالصّالح» داده بودند و اهل مدينه «زين‌المجتهدين» اش مى‌خواندند (حضرت موسى كاظم‌، ١٩). از صفات والاى اخلاقى امام كاظم (ع)، احسان و نيكى به مردم بود. نيازمندان بدو حاجت مى‌بردند و نياز خويش را از او بر مى‌آوردند و «باب‌الحوائج» اش مى‌دانستند. لقب مشهور امام (ع) «كاظم» است به معناى كسى كه هنگام خشم، خويشتندارى مى‌كند و خشم خود را فرو مى‌برد و به آسانى از ديگران در مى‌گذرد (ينابيع المودّة، ٣/ ١١٧).

امامت:

پيامبر درحديث مشهور جابر انصارى با صراحت از امامت حضرت كاظم (ع) ياد كرده است و نيز امام صادق (ع) آشكارا او را امام پس از خود مى‌خواند (بحارالانوار، ٤٨/ ١٤). برترى امام كاظم (ع) بر مردمان روزگار خويش نيز دليلى ديگر بر امامت او است؛ چنان كه ابن حجر هيثمى از علماى سنّى مذهب درباره ايشان مى‌گويد: «موسى كاظم در علم و معرفت و كمال و فضل وارث پدر خويش بود. او از همه كس پارساتر و داناتر و بخشنده‌تر بود.» (الصّواعق المحرقة، ٢٠٣)

روزگار امامت:

امام موسى بن جعفر (ع) سى و پنج سال از سال ١٤٨ تا ١٨٣ ه. بر مسند امامت جلوس فرمود.

خلفاى معاصر ايشان جملگى از بنى عبّاس بودند: منصور دوانيقى، مهدى عبّاسى، هادى عبّاسى و هارون الرّشيد. امام (ع) در عهد هارون سال‌ها در زندان به سر برد. فعّاليّت‌هاى امام كاظم (ع) را بر دو