چهار سال طول كشيد. اين دوره را عصر شكوفايى تشيّع دانسته‌اند. حكومت اموى در روزگار امامت حضرت صادق (ع) روى به ضعف نهاده بود و عبّاسيان اندك اندك قدرت مى‌يافتند و در اين ميان، مجالى دست يافت تا امام صادق (ع) تعاليم راستين دينى را به مردم نشان دهد و آنان را از دانش خويش بهره‌مند سازد. بدين سان، حوزه علمى گسترده‌اى پديد آمد و بيش از چهار هزار نفر به دست امام (ع) تربيت يافتند. امام صادق (ع) با هشام بن عبدالملك، وليد بن يزيد بن عبدالملك، يزيد بن وليد بن عبدالملك، ابراهيم بن وليد بن عبدالملك و مروان بن محمّد معاصر بود. دو تن از عبّاسيان نيز در روزگار امام صادق (ع) به حكومت دست يافتند: يكى عبداللَّه بن محمّد مشهور به «سفّاح» و ديگر، منصور دوانيقى (اعلام الورى‌، ٢٦٦). كشمكش‌هاى سياسى و مذهبى، ويژگى بارز روزگار امام صادق (ع) است. امام صادق (ع) با دو گونه انحراف رو به رو بود: يكى دينى و ديگرى سياسى هر چند هر دو از اساس و بنيان يكسان بودند. انحراف سياسى از سال‌ها پيش آغاز گشته بود؛ آن گاه كه حكومت مسلمانان به دست نا اهلان افتاد و اهل بيت پيامبر ٦ از سياست كنار نهاده شدند.

اينك، هر چند حكومت از خاندان بنى اميّه بيرون مى‌رفت، امّا همچنان بر زور و زر و ستم استوار بود (ر. ك. ناسخ التواريخ‌، جلد ٧ و ٨). انحراف دينى، از انحراف سياسى خطرسازتر بود. در روزگار امام صادق (ع) فرقه‌ها و نحله‌هاى فقهى و كلامى جديدى سر بر آوردند و در قلمرو انديشه جامعه اسلامى جولان دادند و بدعت‌ها نهادند و كژى‌ها آفريدند (فرهتگ فرق اسلامى‌، پانزده و سى و هشت). امام صادق (ع) با اين دو گونه انحراف به مبارزه برخاست. امام (ع) در مواجهه با حكومت و تغيير و تحوّل آن نه راه تأييد در پيش گرفت و نه مقابله مستقيم. در روايتى از آن امام همام (ع) آمده است: «هر كس نام خويش را در دفتر فرزندان سابع [عبّاسيان‌] بنويسد، خداوند به روز قيامت، او را به صورت خوك بر مى‌انگيزد.» (وسائل الشّيعة، ١٢/ ١٣٠) امام صادق (ع) راه مبارزه مستقيم را نيز برنگزيد؛ زيرا مسلمانان آماده قبول ولايت امامان (ع) و دفاع از آنان نبودند.

رواياتى در دست‌اند كه گواهى مى‌دهند شمار شيعيان راستين و جان بر كف بسى‌