اگر چه اين مفهوم حقيقت واحدى است ولى در تعيّن خارجى آن داراى اجزائى است كه برخى داراى اولويت و اهميت بيشترى است. يك جزء، «دين» و احكام دينى است و جزء ديگر «مردم» و خواست عمومى آنهاست و جزء سوم «حكومت» و نظام سياسى است و جزء چهارم «حاكميت» و قدرت برتر است. در اين ميان دو ديدگاه رسمى بعد از انقلاب اسلامى در ايران شكل گرفته است:
١. ديدگاهى كه معتقد است حاكميت از آن خداست، اما خواست عمومى و انتخاب مردمى مقدم بر احكام دينى است. هر نوع ساختار و مدل حكومتى را كه مردم مسلمان انتخاب بكنند مورد تأييد دين است و عنوان مردم سالارى دينى بر آن صادق است.
٢. ديدگاهى كه حاكميت را از آن خدا مى‌داند و معتقد است خداوند كه به همه نيازها و كمبودهاى انسان آگاه است از طريق احكام دينى انسانها را هدايت و بهترين قوانين فردى و اجتماعى براى آنها وضع كرده است. بنابراين مردم مسلمان در سايه آموزه‌هاى دينى نوع حكومت را انتخاب مى‌كنند «١» و خواست عمومى آنها قابل انفكاك از باورهاى دينى آنها نيست. انديشه مقام معظم رهبرى در چارچوب ديدگاه دوم قابل تحليل و ارزيابى است ايشان مى‌فرمايند:
در نظام اسلامى يعنى مردم سالارى دينى، مردم انتخاب مى‌كنند، تصميم مى‌گيرند و سرنوشت اداره كشور را به وسيله منتخبان خودشان در اختيار دارند، اما اين خواست و انتخاب و اراده در سايه هدايت الهى هرگز به بيرون جاده صلاح و فلاح راه نمى‌برد و از صراط مستقيم خارج نمى‌شود. البته «هدايت الهى» در عبارت فوق به صرف اعتقاد و باور داشت فارغ از قوانين و احكام دينى نيست، بلكه در انديشه ايشان هدايت الهى در حوزه قوانين و احكام الهى كه از هر گونه عيب و نقص بدور هستند قابل تحقق است. در منطق اسلام اداره امور مردم و جامعه با هدايت قرآنى و احكام الهى است در قوانين آسمانى و الهى قرآن براى مردم شأن و ارج معين شده است. مردم هستند كه انتخاب مى‌كنند و سرنوشت اداره كشور را به دست مى‌گيرند. اين مردم سالارى، راقى‌ترين (مترقى‌ترين) نوع مردم سالارى است كه امروز دنيا شاهد آن است، زيرا مردم سالارى در چارچوب احكام و هدايت الهى است، انتخاب مردم است. اما انتخابى كه با قوانين آسمانى و مبراى از هر گونه نقص و عيب توانسته است جهت و راه صحيحى را دنبال كند. آنچه كه در دنيا به نام دموكراسى و مردم‌سالارى شناخته مى‌شود، در همه آنها چهارچوب وجود دارد. در