رهبر فرهيخته و فرزانه انقلاب اسلامى از آغاز رهبرى تا كنون با اتكا به تجارب ارزشمند اجرايى، بصيرت و تيز بينى خاص خود، ضمن نظارت دقيق بر عملكرد دولتمردان و نماياندن نقاط قوت و ضعف با ارائه هشدارها، رهنمودهاى گره گشا و راهكارهاى اساسى و مهم، دولت را در جهت رفع كاستى‌هاى موجود و رسيدن به اهداف آن يارى و مدد رسانده‌اند. كه در اينجا برخى از ديدگاههاى ايشان پيرامون اصول سياست خارجى جمهورى اسلامى را بررسى و تبيين مى‌كنيم.
خط امام در سياست خارجى عبارت است از طرفدارى از ملتها و مقابله با ابرقدرتها. خط امام در سياست خارجى، نه شرقى و نه غربى است. امام به سود هيچ ابرقدرتى با ابرقدرت ديگر نمى‌جنگد، امام با هر قدرت فائقه يى كه بخواهد ملتها را به اسارت و به زنجيز بكشد مبارزه و مقابله مى‌كند، موضع‌گيرى امام در سياست خارجى حمايت از همه جنبشهايى است كه عليه ظلم و بيداد در سراسر جهان مجاهدت و فداكارى مى‌كنند. (١٢/ ١١/ ٥٨)
هيچ محدوديتى در چارچوب اصول براى ما در سياست خارجى وجود ندارد. ما هيچ گردن كلفتى و ژست ابرقدرتى را از هيچ كس قبول نمى‌كنيم. هر كس بخواهد برخورد قلدرمآب ابرقدرتى با ما حرف بزند، ما حرف او را به خودش بر مى‌گردانيم. (١٨/ ٢/ ٦٦)
ايشان در پيامى به مناسبت دومين سالگرد ارتحال بنيانگذار جمهورى اسلامى، حضرت امام خمينى (ره) مى‌فرمايند:
خطوط اصلى سياست خارجى جمهورى اسلامى- كه پايه آن اصل «نه شرقى و نه غربى» است تغيير نيافته و هرگز هم قابل تغيير نيست و جنجال هوچيگرانه دشمنان هم قادر نيست دولت و ملت ايران را از راهى كه با بصيرت انتخاب كرده و با معرفت پيموده است منحرف سازد. (١٣/ ٣/ ٧٠)
در ديدگاه رهبر انقلاب مخالفت با سلطه گرى و سلطه پذيرى، و حمايت از مظلومان و طرفدارى از اسلام از جمله اصول مستحكم سياست خارجى است آنجا كه مى‌فرمايند:
دفاع از مظلوم، هميشه يك نقطه درخشان است، كنار نيامدن با ظالم، رشوه نپذيرفتن از زورمند و زرمند، پافشردن بر حقيقت، اينها چيزهايى است كه هيچ وقت در دنيا كهنه نمى‌شود، اينها را بايد دنبال كنيم، اصول اينهاست. (١٦/ ٨/ ٨٠)
ايشان در ديدار با مسئولين وزارت خارجه بر لزوم ابتكار عمل، مهارت، هوشمندى، سرعت عمل، پيگيرى و برنامه ريزى جامع و تفصيلى در دستگاه ديپلماسى كشور تأكيد و تصريح مى‌كنند: