ايجاد يك محيط انسانى و عادلانه توأم با صلح و آرامش براى مردم خود و ايجاد يك روابط منطقى و معقول و دور از هرگونه ستيزه‌گرى بى‌جا و دور از قبول هرگونه سلطه و تحميل در رابطه با مردم جهان است. «١» بايد جامعه‌اى ساخت كه هم نيازهاى مادى و هم نيازهاى معنوى انسان به خوبى پاسخ داده شوند و هم زندگى‌اى ساخت در شأن و مقام انسان.
جمهورى اسلامى به معناى يك زندگى در شأن انسان و باب انسان هم از لحاظ تأمين نيازهاى فردى و مادى انسان و هم از لحاظ تأمين نيازهاى معنوى و باطنى انسان [است‌]. «٢» در اين راه مشكلات زيادى بر سر راه خودنمايى مى‌كند. مهم‌ترين آنها مسئله جنگ بود كه اكنون با پيروزيهاى رزمندگان ابعاد منطقه‌اى و فرامنطقه‌اى نيز پيدا كرده بود. از نظر داخلى نيز مشكلات اقتصادى و اقتصاد بيمار بر جاى مانده از رژيم قبل، بروز اختلاف نظرها در ميان نيروهاى انقلاب و قواى سه‌گانه، پيمودن راه را بسى دشوار مى‌نمود. جامعه پس از ساليان دراز اختناق اكنون فرصت پيدا كرده بود كه بينديشد و همين امر اختلاف نظرهاى وسيع و عميقى را به وجود مى‌آورد كه روند حركت را فوق‌العاده كند مى‌كرد. البته چاره‌اى نبود، اين راهى است كه به هر حال مى‌بايست پيموده مى‌شد تا در اين مسير ملت به پختگى برسد گرچه نظام را در رسيدن به هدفهاى والايش متوقف مى‌نمود.
منشأ و زمينه اختلاف برمى‌گردد به حالت عمومى ملت ايران قبل از پيروزى انقلاب. ما پس از يك اختناق طولانى كه آثار نامبارك آن زياد است به پيروزى رسيديم و از جمله اين آثار ناهماهنگى و عدم التقاى اذهان و انديشه‌هاست ... اختلاف ميان مردمى كه پس از سالها اختناق به چنين آزادى و پيروزى مى‌رسند يك امر طبيعى است. «٣» دليل ديگر اختلافات حتى در ميان آنها كه در اصول با يكديگر اشتراك نظر دارند تفاوت تاكتيكها و روشها در راه رسيدن به آرمانها و ارزشهاست و مهمتر اين است كه نظام نوپاست و تجربه قبلى ندارد. نظامى اكنون بر پا شده است كه هيچ نمونه‌اى در گذشته نزديك تاريخى در جهان نداشته است و طبيعى است كه هم اختلاف در آن زياد است و هم حركت كند است و هم احتياط فراوانى لازم است تا خطاهاى كمترى صورت گيرد.