در اين مقاله سعى شده در بيشتر موارد، صرفاً آن دسته از نظرات ايشان مورد توجه باشد كه به نوعى حاوى حكمى از احكام فقهى است و از پرداختن به نظرات تحليلى و مبانى و فلسفه سياسى احكام پرهيز شده است. نظرات گردآورى شده در اغلب موارد، عين مطالبى است كه معظم‌له به زبان رانده و يا مكتوب نموده‌اند، ليكن در برخى موارد به ويژه درباره احكام استفاده شده از رساله اجوبة الاستفتائات، نظرات منسوب به ايشان، تلفيقى از سؤال و جواب آمده در آن است.
١. ولايت فقيه‌ ١- ١. معنا و مفهوم ولايت فقيه‌ معناى ولايت فقيه:
ولايت فقيه، جايگاه مهندسى نظام و حفظ خط و جهت نظام و جلوگيرى از انحراف به چپ و راست است. اين اساسى‌ترين و محورى‌ترين مفهوم و معناى ولايت فقيه است. «١» اصل ولايت فقيه يعنى ايجاد ميليونها رابطه دينى ميان دلهاى مردم با محور و مركز نظام. «٢» ولايت فقيه عبارت است از حكومت فقيه عادل و دين شناس. «٣» معناى ولايت مطلقه فقيه:
بعضى خيال مى‌كنند كه اين ولايت مطلقه فقيه كه در قانون اساسى آمده، معنايش اين است كه رهبر مطلق العنان است و هر كار كه دلش بخواهد مى‌تواند بكند. معناى ولايت مطلقه، اين نيست. رهبرى بايستى مو به مو قوانين را اجرا كند و به آنها احترام بگذارد. منتهى در مواردى اگر مسئولان و دست‌اندركاران امور بخواهند قانونى را كه معتبر است مو به مو عمل كنند، دچار مشكل مى‌شوند، ... رهبرى مرجع است. ... رهبرى بررسى و دقت مى‌كند و اگر احساس كرد كه به ناگزير بايد اين كار را بكند، آن را انجام مى‌دهد. جاهايى هم كه به صورت معضل مهم كشورى است به مجمع تشخيص مصلحت ارجاع مى‌شود. اين، معناى ولايت مطلقه است. «٤» ٢- ١. وجوب اطاعت از اوامر ولى فقيه‌ اطاعت از حكم ولى فقيه بر همگان واجب است و فتواى مرجع تقليد نمى‌تواند با آن معارضه كند. «٥»