در شناخت دين اشتباه كرده بودند، لذا شكست خوردند. اينجا (اصلاحات) هم سرنوشتشان جزء اين نيست و شكست خواهند خورد. «١» خلاصه و نتيجه‌گيرى‌ شعار اصلاح و اصلاح‌طلبى همواره به عنوان مبنايى براى تغيير نظامهاى سياسى مورد استفاده احزاب، گروهها، جريانهاى سياسى و زمامداران قرار گرفته است. يكى از اهداف مهم انقلاب اسلامى از ابتداى شكل‌گيرى آن توسط امام خمينى (ره)، انجام اصلاحات گسترده و وسيع در مسائل مادى و معنوى جامعه اسلامى بوده است. و به همين دليل از ابتدا تاكنون، اصلاحات زيادى در جامعه انجام شده است. اين شعار پس از روى كار آمدن جناب آقاى خاتمى به عنوان رئيس جمهور در سال ١٣٧٦ ه. ش، به عنوان يك گفتمان برتر دوباره جان تازه‌اى گرفت و بحث روز شد.
مقام معظم رهبرى نيز چه در زمان دولت هشت ساله آقاى خاتمى و چه قبل و بعد از آن، رهنمودهاى مهمى درباره اصلاحات و انجام آن در جامعه ايران داشته‌اند كه از مجموع اين بيانات و رهنمودها، نتايج زير به دست مى‌آيد:
١. اصلاحات نه تنها در ذات و هويت انقلاب است، بلكه انقلاب خودش بزرگ‌ترين اصلاح است.
٢. انجام اصلاحات يك حقيقت ضرورى و بالاتر از آن، يك فريضه دينى است كه در صورت انجام نشدن آن جامعه دچار گسترش فقر، توزيع ناعادلانه ثروت، سلطه نوكيسه‌ها بر مراكز اقتصادى، سخت‌تر شدن زندگى مردم، عدم استفاده درست از منابع كشور، فرار مغزها و ... مى‌گردد.
٣. اصلاحات در عرصه‌هاى مختلف مثل اصلاح ادارى، اقتصادى، قضايى، امنيتى و اصلاح قوانين و مقرّرات بايد انجام شود. اما اصلاحات به معناى حقيقى كه همان اصلاحات انقلابى و اسلامى است بايد مبارزه با فقر، فساد و تبعيض باشد.
٤. در روند انجام اصلاحات بايد اولويتهايى در نظر گرفته شوند كه مهم‌ترين آنها، تعريف اصلاحات، هدايت از يك مركز مقتدر، حفظ ساختار نظام، مقابله با تندروى و دخالت بيگانگان، و مقابله با عوامل تجزيه قومى در كشور است.
٥. اصلاحات دو نوع است. اصلاحات اسلامى و انقلابى و اصلاحات امريكايى. آنچه كه مسئولان و مردم ايران به دنبال آن هستند، اصلاحات نوع اوّل است.