فقه سياسى سنتى‌ فقه شيعه د انديشه سياسى مقام معظم رهبرى ١٤٢ مكاتب، گفتمان و پارادايم فقه سياسى‌ ر طول هزار و اندى سال پس از غيبت امام زمان، استنباط احكام شريعت از منابع اصيل را بر عهده داشته است. در همين سال‌ها فقيهان به منظور تبيين مبانى شريعت، به تدوين كتاب‌هاى فقهى پرداخته و امور شيعه در طول زمان عصر غيبت را بسامان كرده‌اند. «١» اين فقه كه اسلام را در طول سالهاى پس از غيبت حفظ نموده، «٢» در مقايسه با فقهى كه در حال تدوين بوده و با توجه به شرايط جديدى كه در حال شكل گرفتن است، فقه سنتى نام گرفته است. فقه و فقاهت كه در ميان فقيهان اصحاب ائمه نيز صورت مى‌پذيرفت و حالت بسيط و توسعه نيافته داشت، «٣» در زمان شيخ مفيد مرزهاى مشخصى در قبال فقه اهل سنت يافت و با مردود دانسته شدن روش‌هاى نامعتبرى چون قياس و استحسان، روش استنباطى مستقلى متخذ از تعاليم اهل بيت ارائه و بر اساس آن يك دوره فقه تدوين شد. «٤» اين امر با تأسيس حوزه علميه نجف، صورت علمى به خود گرفته و به پيشرفت و تحول رسيد. «٥» در اين روند، هرچند كه فقه شيعه از زمان تأسيس خود فاصله مى‌گيرد و با مسائل جديد مواجه و با پرسش‌هاى بيشترى در عرصه فردى و اجتماعى روبه رو مى‌شود، به سير تحول خويش ادامه داده و جدا از توسعه در سطح فروعات فقهى، از عمق و پيچيدگى بيشترى برخوردار مى‌شود كه اين امر از مباحث استدلالى و كتب فقهى كه در ادوار مختلف فقه شيعه، نگاشته شده است به خوبى نمايان است. «٦» پارادايم فقه سنتى عمدتاً بر محور فقه فردى و برآوردن نيازهاى افراد دور زده و برآوردن نيازهاى اجتماعى و سياسى مردم مسلمان در دستور كار اين فقه قرار نداشته است. گرچه تفكيك ميان پارادايم فقه سياسى سنتى و نوين در جايى مورد اشاره قرار نگرفته، اما تفكيك و تمايز ميان اين دو پارادايم در زمان حاضر به خوبى قابل مشاهده است و اين امر البته مورد اشاره مقام معظم رهبرى نيز قرار گرفته است:
پس فقيه امروز علاوه بر شرايطى كه در پيش، هزار سال پيش بايد يك فقيه مى‌داشت، لازم است شرط هوشمندى و هوشيارى و آگاهى از جامعه را داشته باشد. اين خصوصيتى است كه در دوره جديد- به قول شما جديد، اگر اسمش را بشود دوره جديد گذاشت- ما احساس مى‌كنيم كه وجود دارد. «٧»