سلسله مشكلات اقتصادى، سياسى، فرهنگى و اجتماعى روبه رو است. «١» در دوره جديد، كشورهاى مسلمان نشين آسياى ميانه و قفقاز با ظهور پديده‌اى به نام تجديد حيات اسلامى روبه‌رو هستند. به تعبير ديگر تجديد حيات اسلام يعنى احياى ميراث اسلامى و پاى بندى مجدد به اصول و ارزشهاى اسلامى را مى‌توان آغاز دوره جديد براى جهان اسلام عموماً و آسياى ميانه و قفقاز خصوصاً به شمار آورد. بازگشت به اصول و ارزشهاى متعالى اسلام نقطه قوت حركتهايى محسوب مى‌شود كه هم اينك نه تنها روسها را در نگرانى شديد فرو برده، بلكه آمريكاى در حال زوال را هم پريشان كرده و خواب پر كردن خلاء روس‌ها را در اين مناطق مى‌بينيد. توسعه سازمان ناتو به شرق و آسياى ميانه و قفقاز نيز در همين راستا معنا مى‌شود.
رهبر معظم انقلاب حضرت آية اللَّه خامنه‌اى با علم به اين تحولات در آسياى ميانه و قفقاز مى‌فرمايد:
تولد جمهوريهاى مسلمان در شمال ايران كه دهها سال در پنجه خونين ماركسيسم گرفتار بودند همراه با خيزشى كه امروز سراسر جهان اسلام را فرا گرفته تجديد بعثت را نويد مى‌دهد. «٢» ايشان در همين رابطه مى‌فرمايد:
آن جمهوريهاى آسياى شوروى سابق است. اينها در همسايگى و بيخ گوش ما هستند و ما از وضع اينها مطلعيم، بسيارى از كسانى كه در رأس اين جمهوريت هستند، همان عناصر قبلى هستند كه در دوران كمونيستى بودند، هيچ سابقه اسلامى ندارند، اما همه‌شان دم از اسلام مى‌زنند، چرا؟
چه چيزى اينها را وادار به اين كار مى‌كند؟ آيا غير از اين است كه احساس توده مردم و خواست عمومى ملتشان آنها را وادار به اين معنا مى‌كند؟ اين يك واقعيت است. «٣» بر هيچ محققى در دنياى امروز پوشيده نيست كه بازگشت جمهوريهاى مسلمان‌نشين آسياى ميانه و قفقاز به پيكره اسلام، توانسته است توانايى مسلمين را افزايش بدهد. بنابراين با توجه به حضور جمعيت بيش از پنجاه ميليونى مسلمان، وجود ذخاير عظيم نفت و گاز، سرزمين حاصلخيز، منابع غنى آب و داشتن موقعيت استراتژيكى آسياى ميانه و قفقاز مى‌طلبد كه جمهورى اسلامى ايران به عنوان ام‌القراى جهان اسلام نسبت به اين مناطق بى‌تفاوت نباشد و همواره در سياستهاى كلان و برون‌مرزى خود جايگاه ويژه‌اى به اين مناطق اختصاص بدهد. و لذا رهبر معظم انقلاب در ديدارهاى جداگانه كه با بعضى از رؤساى اين‌