انديشه سياسى مقام معظم رهبرى - مظفری، آیت - الصفحة ١١٠
خود به عنوان بنيانگذار نخستين نظام سياسى اصيل شيعى در ايران حايز اهميت است. انديشه سياسى آيتاللَّه خامنهاى نيز به عنوان شاگرد و يار وفادار امام خمينى نقش و جايگاه مهمى دارد.
بينش حكيمانه و تجربه عملى رهبرى نظام اسلامى در كوران حوادث مختلف در نزديك به دو دهه، اهميت توجه به انديشهها و آراء سياسى ايشان را برجسته ساخته است. آراء و انديشههاى سياسى مقام معظم رهبرى را مىتوان در حوزههاى مختلف انديشه سياسى بررسى كرد. يكى از حوزههاى انديشه سياسى اسلام، كلام سياسى است. اين نوشتار در صدد است در بررسى اجمالى به مطالعه مهمترين آراء و انديشههاى كلامى مقام معظم رهبرى بپردازد.
١. چيستى كلام سياسى در انديشه سياسى مقام معظم رهبرى كلام سياسى يكى از حوزههاى مهم انديشه سياسى بويژه در انديشه سياسى شيعى است. كلام سياسى هر چند در تراث سياسى اسلامى، به صورت مستقل همانند همتايان خود فقه سياسى و فلسفه سياسى، آثار مستقلى را به خود اختصاص نداده، اما مباحث كلام سياسى در متون كلامى همواره مطرح بوده است. در مذهب تشيع به دليل محوريت امامت و نقش آن به عنوان يكى از اصول بنيادين مذهب تشيع، با طرح مباحث امامت و رهبرى در جامعه عملًا مباحث سياسى مطرح و گاه در تك نگارىهايى به صورت اختصاصى مورد بررسى قرار گرفته است. اهل تسنن نيز عملا وارد مباحث كلام سياسى گشتهاند. آنان هر چند امامت را بحثى فرعى و مربوط به فقه مىدانستند، اما به تبع پاسخ به ديدگاههاى كلامى شيعيان در امامت و نيز ديگر مباحث مطرح شده، كلام سياسى خاص خود را ايجاد نمودند.
به هر حال كلام سياسى يكى از واقعيتهاى انديشه سياسى اسلام است. كلام سياسى شاخهاى از علم كلام محسوب مىشود و از اين رو تابع ويژگىها و خصايص علم كلام خواهد بود.
از اين رو در بررسى و تعريف كلام سياسى نيز بايد به تعريف علم كلام توجه نمود. با توجه به ويژگىهاى علم كلام مىتوان كلام سياسى را نيز به اين صورت تعريف نمود: «كلام سياسى شاخهاى از علم كلام است كه به توضيح و تبيين آموزههاى ايمانى و ديدگاههاى كلان دين در باب مسائل و امور سياسى پرداخته، از آنها در قبال ديدگاهها و آموزههاى رقيب دفاع مىنمايد.» «١» در اين تعريف سعى شده است سه ويژگى علم كلام ملحوظ شود: ارتباط با عقايد ايمانى؛ ويژگى تبيينى