ساحلى درياى خزر از دو به پنج كشور و همچنين پيشرفت‌هاى علمى و فنى از زمينه بهره‌بردارى از منابع اين دريا، «١» كشورهاى جديد حوزه خزر از جمله آذربايجان و قزاقستان معتقدند قراردادهاى ياد شده به خودى خود ملغى و از اعتبار ساقط مى‌باشند. «٢» در صورت عدم توافق جمعى توسط كشورهاى ساحلى درياى خزر و تكروى بعضى از اين كشورها بويژه آذربايجان در جهت بهره بردارى از منابع زير بستر درياى خزر و بهره‌گيرى از ذخاير نفت و گاز منطقه و باز كردن پاى كشورهاى سلطه‌گر جهان بويژه آمريكا و رژيم صيهونيستى به اين منطقه، بايد منتظر بحرانهاى ناخواسته و دردسر ساز براى جمهورى اسلامى و ساير كشورهاى منطقه در آينده باشيم. بخاطر اهميت همين پيش‌بينى است كه رهبر معظم انقلاب اسلامى حضرت آيةاللَّه خامنه‌اى به كرات در ملاقات با سران كشورهاى ساحلى درياى خزر آنها را به يك توافق جمعى فراخوانده است.
ايشان مسايل مربوط به درياى خزر را مربوط به كشورهاى حاشيه اين دريا دانستند و با تأكيد بر لزوم عدم دخالت ديگران در اين مسئله در ديدار با حيدر على اف رئيس جمهور سابق كشور آذربايجان خاطر نشان كردند «مسئله درياى خزر با نگرشى منطقى و درست به آن، قابل حل مى‌باشد و اين نيازمند تلاش كشورهاى منطقه است و ايران و آذربايجان با همكارى يكديگر اين مسئله را به حل نهايى برسانند.» «٣» اگر چه برخى قدرتهاى بزرگ بين‌المللى تمايلى به حل مناقشات منطقه‌اى از جمله درياى خزر ندارند. «٤» و در همين رابطه اهداف آمريكا و رژيم صهيونيستى را در منطقه بر خلاف منافع ملتها دانستند.
٤. آسياى ميانه و قفقاز منطقه‌اى كه به آسياى ميانه و قفقاز معروف است با وسعتى بيش از چهار ميليون كيلومتر مربع، كشورهايى چون قزاقستان، ازبكستان، تركمنستان، قرقيزستان، تاجيكستان، آذربايجان، ارمنستان و گرجستان و جمهوريهاى نخجوان و چچن را در خود جاى داده است. جمعيت اين كشورها حدود هفتاد ميليون نفر است كه به استثناى گرجستان و ارمنستان كه اكثريت مردم آن دو ارامنه‌اند در بقيه كشورها اكثريت با مسلمانان است. اين مردم بيشتر به زبانهاى تركى و ارمنى صحبت مى‌كنند و منشأ آريايى دارند.