كه براى مردم مشخص شده است ... ولايت [سياسى‌] كه حق او بود از او گرفتند. البته ولايت معنوى آن چيز كه در امامت تشيع فرض شده است و وجود دارد و در هر حال هست و بسته به ولايت ظاهرى نيست [جدا است‌].» «١» مقام معظم رهبرى با تبيين كار ويژه‌هاى امامت معتقدند كه امام داراى دو مسئوليت اساسى است؛ يكى اين كه مسئوليت تشريح و تبيين مكتب و اصول و احكام اسلام را بر عهده دارد و ديگر وظيفه خطير زمامدارى و رهبرى جامعه اسلامى است. «٢» و به رغم فشارهاى همه جانبه در اين دوران، ائمه عليهم‌السلام هيچ گاه وظيفه نخست را ترك نكرده‌اند در مسئوليت سياسى نيز آنها هيچ گاه نه از حق ولايت خويش صرف نظر كرده‌اند و نه حكومت‌هاى موجود را به رسميت شناخته‌اند.
به همين جهت به جز امام مهدى عجل اللَّه تعالى فرجه الشريف كه با معجزه الهى زنده و در پشت پرده غيبت هستند، بقيه امامان شيعه هيچ كدام با مرگ طبيعى از دنيا نرفته‌اند. ائمه اهل بيت عليهم السلام مبارزه سياسى خود را به شيوه‌اى متناسب با اوضاع و شرايط شدت بخشيدند. اين مبارزه بزرگ‌ترين هدفش تشكيل نظام اسلامى و تأسيس حكومتى بر پايه امامت بود. «٣» بنابراين آنها به دنبال اين خط و هدف بودند و همواره براى تشكيل حكومت اسلامى تلاش مى‌كردند. «٤» اگر چه اين ولايت تحقق نيافت، اما به اعتقاد ما، ولى عصر صلوات اللَّه عليه ميراث بر همه پيامبران الهى است كه مى‌آيد و گام آخر را در ايجاد آن جامعه الهى بر مى‌دارد ... در دوران ولى عصر (عج) حكومت، حكومت صالحان است به تمام معناى كلمه، حكومت قرآن، حكومت امام ... جامعه مهدوى يعنى آن دنيايى كه امام زمان عليه السلام مى‌آيد تا آن دنيا را بسازد همان جامعه است كه همه پيامبران براى تأمين آن در عالم ظهور كردند، يعنى همه پيغمبران مقدمه بودند، تا آن جامعه ايده آل انسانى كه بالاخره بوسيله ولى عصر و مهدى موعود در اين عالم پديد خواهد آمد و پايه گذارى خواهد شد به وجود بيايد. «٥» ج. ولايت فقيه‌ اگر چه اصل حكومت و ولايت از اصول ضرورى دين و جامعه اسلامى است، اما مدل و نوع سطوح حكومت اسلامى در اعتقاد شيعى در فرآيند تاريخ تعيين مى‌شود؛ به اين معنا كه هر سطحى در يك مرحله تاريخى است و با وجود آن، سطح متأخر قابل تحقق نيست. با وجود حكومت پيامبر (ص) امكان تشكيل حكومت توسط امام (ع) وجود ندارد، چون امام جانشين پيامبر است‌