مغولان در سال ١٢٣٦ ه. ش. اين نظام فرو پاشيد. روسها بعد از آن توانستند دوباره با خارج كردن نيروهاى مغول از اين سرزمين‌ها در سال ١٤٨٠ م. دوباره دست به تشكيل حكومت روسى تبار بزنند و تا سال ١٩١٧ م. كه تزارها بر آن حكومت مى‌كردند بوسيله گروهى از كمونيستها ساقط شدند و در سال ١٩٢٢ م. اتحاد جماهير شوروى با يك نظام كمونيست در صحنه سياسى جهان ظهور كرد. اتحاد جماهير شوروى كه ابتدائاً شامل روسيه، اوكراين و جمهوريهاى قفقاز مى‌شد بعدها جمهوريهاى ديگر آسياى ميانه به آن پيوستند. سرانجام شوروى سابق با اصلاحات گلاست‌نوست «١» (فضاى باز سياسى) و پروستريكا «٢» (بازسازى اقتصادى). كه توسط آخرين رييس جمهورى شوروى سابق يعنى گورباچف انجام شد به سراشيبى فروپاشى افتاد و در سال ١٩٩١ م. رسماً با جدا شدن جمهوريهاى آسياى ميانه و بقيه جمهوريهاى اين كشور به فدراسيون روسيه تبديل شد. روسيه پس از فروپاشى شوروى سابق از يك طرف با بحرانهاى جدّى اقتصادى رو به رو شد و از طرف ديگر با فشار شديد قدرتهاى غربى و جمهوريهاى استقلال‌يافته شوروى سابق، تلاش كرد كه براى حل و فصل اين بحرانها، جامعه كشورهاى مشترك المنافع را به وجود بياورد. «٣» روسها بعد از فروپاشى شوروى سابق كه تا اندازه زيادى نفوذ منطقه‌اى و جهانى خودشان را از دست دادند در سياست خارجى تلاش كردند به غربيها نزديك شوند ولى در عوض كشورهاى غربى بويژه آمريكا براى جلوگيرى از قدرت مجدد اين كشور به اختلافات داخلى ميان سران اين كشور و تحريك جمهوريهاى تازه به استقلال رسيده دامن مى‌زند و اين حركت تا جايى ادامه دارد كه در بعضى از جمهوريهاى شوروى سابق مانند اكراين و گرجستان دست به انقلاب مخملى به نفع حوزه نفوذ خودش زد. روسيه بعد از بحرانهاى دهه ١٩٩٠ م. توانست تا اندازه‌اى دوباره تجديد حيات كند ولى رويكرد اين كشور در سياست خارجى به غربيها وتلاش غربيها براى حضور فعَّال در اطراف مرزهاى اين كشور نگرانى جمهورى اسلامى را برانگيخت و در روابط بين ايران و روسيه مشكلاتى ايجاد شد تا اينكه در سال ١٩٩٥ م. كه روسها از نگاه به غرب با دست خالى برگشتند همكاريهاى ايران و روسيه وارد مرحله جديدى شد. اين رابطه تا جايى پيش رفت كه روسها پذيرفتند در فعاليتهاى هسته‌اى ايران نقش بازى بكنند و براى اولين گام، راه‌اندازى نيروگاه هسته‌اى بوشهر در دستور كار قرار گرفت كه تاكنون مهم‌ترين مسأله در روابط بين دو كشور قلمداد مى‌شود.