انديشه سياسى مقام معظم رهبرى - مظفری، آیت - الصفحة ٢١٠
انواع فرهنگ سياسى فرهنگ سياسى را بر اساس نگاههاى مختلف به گونههاى متفاوت مىتوان تقسيم كرد؛ طبق يك نظر سه نوع فرهنگ سياسى به قرار زير وجود دارد:
١. فرهنگ سياسى مشاركتى) Participant (؛ يعنى فرهنگى كه در آن مردم در امور سياسى جامعه مشاركت فعّالانهاى از خود نشان مىدهند، نسبت به حق شهروندى خود آگاهند، نظام سياسى خود را قبول دارند، در تصميمسازى ايفاى نقش مىكنند، در فرايندهاى سياسى مشاركت بالفعل و بالقوه دارند، از مسائل سياسى جامعه آگاهند و مىتوانند تقاضاى سياسى خود را مطرح ساخته، حمايت سياسى خود را در اختيار رهبران سياسى مورد نظر قرار مىدهند. «١» ٢. فرهنگ سياسى پيرو) Subject (؛ اين نوع فرهنگ سياسى را اطاعتى يا تبعى نيز مىتوانيم بناميم. در اين گونه، مردم هر چند خود را شهروند مىدانند و نسبت به مسائل سياسى جامعه آگاهى دارند، امّا مشاركت آنان در سياست، انفعالى است، نظام سياسى كشور را خيلى نمىپسندند، چندان احساس تكليف سياسى و تعهد نسبت به دخالت در آن ندارند، احساس مىكنند قدرت تصميمسازى و تأثيرگذارى بر مراكز قدرت ندارند، اطاعت آنان از مقامات حكومتى و مشاركت در انتخابات و فرايند سياسى منفعلانه است. «٢» ٣. فرهنگ سياسى محدود) Parochial (؛ در جوامعى كه از اين نوع فرهنگ برخوردارند، افراد نسبت به حقوق شهروندى خود آگاه نيستند، نسبت به دخالت در سياست علاقهاى ندارند، خود را فاقد كارايى سياسى دانسته، نسبت به مشاركت در نهادهاى سياسى و تصميمسازى ناتوان مىبينند، اين نوع فرهنگ سياسى را قبيلهاى نيز مىتوان نام گذاشت و بيشتر مخصوص جوامع عقبمانده سياسى است. افراد اين نوع جوامع در واقع از سياست و حكومت بىاطلاعاند و تقريباً به طور كامل درگير خانواده، و جوامع محلى خويشاند. به افراد داراى اين فرهنگ، كوچكانديش) Parochial (مىگويند. «٣» از مجموع بيانات آيت الله خامنهاى چنين مستفاد مىشود كه ايشان در بين انواع فرهنگ سياسى، نوع مشاركتى و فعّال آن را توصيه و ترويج مىكنند، بارها در انتخابات مختلف اعم از خبرگان، رياست جمهورى، مجلس و شوراها از آحاد مردم مىخواهند كه با حضور آگاهانه و فعّال و با هوشيارى در پاى صندوقهاى رأى حاضر شده، نقش والاى خود را در سرنوشت سياسى