انديشه سياسى مقام معظم رهبرى - مظفری، آیت - الصفحة ٢٠٦
در مقابل خداوند خاضع و خاشع نيست، چگونه مىتواند از طرف مسلمانان مؤمن به خدا و ارزشهاى وحيانى پذيرفته شود؟! فرهنگ سياسى اسلامى در زمين دين ريشه دارد و فهم آن در منظر رهبر معظم انقلاب مشروط به درك اين اساس و نظريه وحدت دين و سياست است.
بسترهاى فرهنگ سياسى در ايران عوامل زمينهساز و بسترهاى فرهنگ سياسى در يك كشور متعددند، از يك جهت باورها، ارزشها و هنجارهاى پذيرفته شده، سنتها، آداب و رسوم دينى نقش آفرين صورتبندىِ فرهنگ سياسىاند و از جهتى ديگر نظام سياسى حاكم در گذشته و تاريخ سياسى آن كشور، موفقيتها، شكستها و حتى موقعيت جغرافياى سياسى، موقعيت راهبردى و اقتصاد سياسى و فرهنگهاى تأثيرگذار خارجى و تهاجم فرهنگى بستر شكلگيرى فرهنگ سياسى است.
رهبر معظم انقلاب در تعبيرى بيان مىكنند كه فرهنگ ما ساخته شده تاريخ و مكتب و انقلاب ماست. «١» بر اين پايه سه عامل زمينهساز فرهنگ سياسى در ايران را به قرار زير مىتوانيم بيان كنيم:
الف. فرهنگ باستانى: اين فرهنگ ريشه در ايران باستان دارد و نمادهاى آن در سنت ايرانى تداوم يافته، برخى از آنها مانند نوروز و چهارشنبه سورى هنوز رواج دارد.
ب. فرهنگ اسلامى: تأثير اين فرهنگ بر ايران كمى قبل از فتح ايران به دست مسلمانان شروع شده، پس از حاكميت اسلام تا امروز استمرار يافته است. با اين تفاوت كه تا نزديك به زمان صفويه گرايش اين فرهنگ با مذهب اهل سنت و پس از آن شيعه دوازده امامى است.
ج. فرهنگ غربى: از زمان انقلاب مشروطيت و همزمان با تحولات فرهنگى وسيع در اروپا با پيدايش مكاتب سياسى چون ليبراليسم، سوسياليسم و ماركسيسم و فاشيسم، ايران نيز از فرهنگ ليبرال، سوسيال و ماركسيسم تأثير پذيرفت و باورهاى اين فرهنگهاى سياسى در لايههايى از اقشار مردم ايران بويژه روشنفكران تأثير گذاشت، در دوره پهلوى، رضاشاه تلاش گستردهاى با همكارى روشنفكران سكولار و انگليسىها جهت نهادينه كردن فرهنگ سياسى باستانى و سكولار در ايران انجام داد، محمدرضا پهلوى نيز با كمك آمريكا و انگليس تداومبخش آن بود تا اينكه با ظهور امام خمينى (ره) دوباره مكتب و فرهنگ سياسى اسلام احيا شد و در