انديشه سياسى مقام معظم رهبرى - مظفری، آیت - الصفحة ٢٠٠
است. معانى متفاوت فرهنگ حاكى از پيچيدگى و سياليّت آن است. فرهنگ هم به مفهوم دانش، علم، معرفت، تعليم و تربيت آثار علمى و ادبى يك قوم يا ملت است و هم آن را مجموعه آداب و رسوم، عقايد، افكار، ارزشها و هنجارهاى يك ملت تعريف كردهاند، همانگونه كه آن را مجموعه عناصر ذهنى و عينى جارى در سازمانهاى اجتماعى و قابل انتقال از نسلى به نسل ديگر نيز دانستهاند. «١» بعضى از متفكران فرهنگ را تارهاى معنايى مىدانند كه انسانها آن را بافته و در آن معلقاند. از اين نگاه فرهنگ رمز يا نظامى از معانى تلقى مىشود كه از طريق آنها انسانها به ارتباط با هم پرداخته، شناخت و طرز فكر خود را درباره زندگى تداوم و توسعه مىبخشند. «٢» رهبر معظم انقلاب، از فرهنگ در موارد متعددى سخن به ميان آورده است «٣» و ضمن شكافتن ابعاد آن، تعريف دقيقى ارائه مىدهد:
فرهنگ هر جامعهاى يا هر ملتى يا هر انقلابى ... به مجموعه دستاوردهاى ذهنى در آن جامعه [گفته مىشود] كه شامل دانش، اخلاق، سنن، آداب و چيزهايى كه از اينها سرچشمه مىگيرد [باشد]. به طور كلى ذهنيّت حاكم بر يك جامعه به معناى وسيعش، فرهنگ آن جامعه را تشكيل مىدهد، اعم از اينكه اين ذهنيت از درون خود آن جامعه جوشيده باشد و فراورده تجربيات و انديشههاى خود آن جامعه باشد يا اينكه از خارج از آن جامعه در آن راه يافته باشد، لكن رنگ آن جامعه را به خود گرفته باشد، خودمانى شده باشد، در او هضم شده باشد. «٤» معظمله در يك تعريف كاربردى نيز فرهنگ را شامل زبان، ادبيات، هنر، عقايد، آداب، سنتها و خلقيات يك جامعه معرفى مىكند. «٥» ٢. فرهنگ سياسى) Political Culture (
اگر به مجموعه فراوردههاى عميق ذهنى فرهنگ گفته مىشود، فرهنگ سياسى باورها، انديشه و عقايد مربوط به سياست، قدرت و رهبرى جامعه است. براى درك اين مفهوم لازم است به معناى افكار عمومى) Public Opinion (نيز توجه داشته باشيم. فرهنگ سياسى و افكار عمومى هر دو با تمايلات سياسى در جامعه ارتباط دارند، هر دو بر رفتارها و عكسالعمل شهروندان تأثير مىگذارند، امّا تفاوت آنها در سطح و عمق است. افكار عمومى با گرايشها، تمايلات و