ركن اساسى آن را تشكيل مى‌دهند. «نظام اسلامى نظام اشخاص و افراد نيست بلكه نظام آرمان‌هاست.» «١» «گفتمان اصلى ملت، اين است كه همه، راههايى را كه براى تقويت نظام، اصلاح كارها و روش‌ها، گشودن گره‌ها، تبيين آرمانها و هدفها براى آحاد مردم استفاده از نيروى عظيم ابتكار و حركت و خواست و انگيزه و ايمان اين مردم و راه به سمت آرمان‌هاى عالى اين نظام كه همه را به سعادت خواهد رساند، پيدا كنند.» «٢» ٧. تكليف محورى: در موارد زيادى مقام معظم رهبرى به دو وجهى و دو ركنى بودن مردم‌سالارى دينى اشاره مى‌كنند كه يك وجه آن نقش مردم در به وجود آمدن اصل نظام سياسى است و وجه ديگر آن جهت‌گيرى حكومت و مسئولان در تأمين منافع مردم است. «٣» جالب است در هر دو مورد ايشان معتقدند اساس انتخاب و عمل برمبناى وظيفه و تكليف شرعى است و البته پيش نياز اين وظيفه تحصيل معرفت است.
[در مردم‌سالارى دينى‌] مردم بايستى انتخاب كنند، بخواهند، بشناسند و تصميم بگيرند تا تكليف شرعى درباره آنها منجز بشود. بدون شناختن و دانستن و خواستن تكليفى نخواهند داشت. «٤» بنابراين ويژگى مهم مردم‌سالارىِ دينى آن است كه ابتدا آگاهى و شناخت براى مردم و مسئولان به وجود آيد و سپس برمبناى آن همه رفتارها شكل بگيرد. در ديدار با مسئولان نظام جمهورى اسلامى مى‌فرمايند:
هر كدام از شما تلاش بكنيد براى اين مسئوليت‌ها خودتان را با الگوى اسلامى منطبق بكنيد، يعنى دينتان تقواتان، رعايتتان نسبت به حال مردم، رعايتتان نسبت به شرع، رعايتتان نسبت به بيت‌المال، اجتنابتان از خودخواهى‌ها و خودپرستى‌ها و رفيق‌بازى‌ها و قوم و خويش‌پرستى‌ها و اجتنابتان از تنبلى و بيكارگى و بى‌عملى و هوى و هوس و اين چيزها مطابق با الگوى اسلام باشد. «٥» در خطبه‌هاى نماز جمعه فرموده‌اند:
اگر حاكمان و صاحب منصبان بخواهند اين وظايف را انجام بدهند، به يك نقطه ديگر احتياج دارند و آن اخلاص و براى خدا كار كردن و با خدا رابطه خود را نگه داشتن است. «٦» ٨. شايسته‌سالارى: از ويژگى‌هاى حاكميت الهى و دين محورى و ايمان مردمى و تكليف‌گرايى اين نتيجه حاصل مى‌شود كه از خصائص بارز مردم‌سالارى دينى آن است كه‌