كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٤٦ - فصل فى العلم وحده

چون شدى بى‌بهره از فكر اى دغل‌

دان كه كالانعام باشى بل اضل‌

فكر يك ساعت ترا در امر دين‌

افضل آمد از عبادات سنين‌

اى خوشا نفسى كه عبرت‌گير شد

در علاج نفس با تدبير شد

تقوى قلب و صلاح واقعى‌

هم بفكر و عبرتست اى المعى‌

اى رميده طبع تو از زى صلاح‌

كرده‌يى خود غيبت نيكان مباح‌

عالمى گر پيرو سنت شود

مقصدش زان پيروى غربت شود

چون رسد وقت نماز از جا جهد

ترك صحبت داده، شغل از كف نهد

گوئيش مرد رياكارى بود

اهل مشرب را بدل بارى بود

ور ز قيد شرع بينى وا شده‌

لاابالى گشته بى‌پروا شده‌

در عبادت كرده عادت چون صبى‌

آخر وقت و اقل واجبى‌

صحبت هر صنف كافتد اتفاق‌

باشد اندر وسعت خلقش وفاق‌

ناميش با مشرب و بى‌ساخته‌

گوئيش اصلا ريا نشناخته‌

بس سبك‌روح و لطيف و بامزه است‌

گوئيا نان و پنير و خربزه است‌

اى كه هستى روز و شب جوياى علم‌

تشنه و غواص در درياى علم‌

رفته در حيرت كه حد علم چيست‌

از كتب آيا كدامين خواندنيست‌

هر كسى نوعى از آن را رو كند

علم بر وفق طبيعت خو كند

آن يكى گويد حساب و هندسه‌

جمله وهمست و خيال و وسوسه‌

و آن دگر گويد كه هان علم اصول‌

فديه باشد بر خدا و بر رسول‌

كاش حد علم را دانستمى‌

تا ازين تشويش و حيرت رستمى‌

گر ترا مقصود علم مطلق است‌

حد آن نزد قديم بر حق است‌