تحفه (در اخلاق و سياست) - دانش پژوه، محمدتقى - الصفحة ٦٤ - حكايت

ملك فرمود تا عروس را محبوس كردند و در باب مشّاطه جزا بسزا تقديم نمودند و سرّ فحوى «و لا يحيق المكر السيئ الّا باهله»[١] در حقّ او محقق كردند.

شعر:

پس عروس را در موقف عتاب بداشت و گفت اين چه نيرنگ بيرنگ بود كه بر صفحه خاطر نگاشتى و اين چه درخت غدر بود كه بر زمين دل كاشتى؟

گفت، شعر:

آتش غيرت خرمن صبر من بر باد داد، تا بى‌آبى پيش گرفتم و خاك بر چشم مردمى پاشيدم، [٤٥ ر] و اين بادره را هرچند برين صورت بودم جايز بشمردم و گفتم: «مرا چو نيست و نباشد، دگر كسى را هم». قصور خرد «ناقصات العقل و الدّين» نزد ارباب عقل مبرهن است و در اذهان مقرر. اگر بجان بر من منت نهد و اين خيانت را بجنايت مكافات نفرمايد و فضايل عفو را احراز نمايد از مكارم اخلاق باشد.

پادشه چون عجز و ضعف حال او بديد، برويش رقت آمد و از سر گناه او درگذشت و جريمه او را نابوده انگاشت.

و اگر در اين قضيّه بوفور فوران ديگ خشم، جانب حزم و احتياط مهمل گذاشتى و بى‌تحقيق حال نواله تهوّرى تقديم رفتى تا بى‌گناه ناصح مشفق لقمه‌

[١] - قرآن ٣٥: ٤٣.