ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ١٩٥ - (٥٤٢) چهار نماز است كه هر گاه توان گزارد
پرسيده شد بهترين خواسته كدام است؟ گفت: «كشتى كه خداوندش آن را به دست خويش كشته و پرورش داده و هنگام درو كردن حق شرعى آن را پرداخته». سؤال شد پس از كشت كدام خواسته بهتر است؟. گفت: «آنكه گوسفند دارد و خود آنها را در چراگاه مىچراند و نماز مىگزارد و زكات مىدهد». سؤال شد پس از گوسفند كدام خواسته بهتر است؟. گفت: «گاو كه بامداد شير مىدهد شامگاه شير مىدهد». سؤال شد پس از گاو كدام خواسته بهتر است؟. گفت: «آن درختهاى بلندى كه در گل و لاى بيخ دوانيده و خوراك روزهاى خشكسالى را فراهم مىكند». (مقصود از راسيات غالبا در عرف تازيان خرما بن است).
هر كه خرما بن را فروشد نرخش چون خاكستر سر تيغ كوه است كه در روز طوفانى باد سختى بر آن وزيدن گيرد و آن را پراكنده كند، مگر آنكه به نرخش نخلستان ديگرى بخرد». سؤال شد پس از خرما بن كدام خواسته بهتر است؟. پاسخى نداد. مردى گفت: پس اشتر چه شد كه از آن نامى نمىبريد؟.
گفت «بدبختى و دل سختى و اندوه در اشتردارىست، در بام و عصر از آبادانى دور رود و در بيابان به سر برد نيكى ندهد جز از آن سوى كه بيمناك است مردم نابكار آن را از دست نگذارند».
صالح پور ابى حماد گفته: اسماعيل پور مهران براى من نقل كرد به سندى كه به امام صادق مىرسد كه او از پدران خود از على روايت كرده كه پيامبر گفته: «گوسفند هر گاه روى آورد پيش آمد كار گوسفند دار است، هر گاه پشت كند پيش آمد كار اوست، گاو هر گاه روى آور شود پيش آمد گاو دار است و هر گاه پشت كند زيان ويست اشتر مهار ديو است و چون روى آورد اشتر دار در پستى افتد. و هر گاه پشت نيز كند اشتر دارزيان كند و نيكى از آن نرسد جز از سويى كه بيمناك است». سؤال شد اى پيامبر در اين صورت چه كسى اشتر دارى كند؟. گفت: «بدبختان نابكار كجايند؟». صالح گفته:
اسماعيل پور مهران در اين باب شعرى خواند: هر گاه خرده فرومايگى آن نباشد. بارى خواستهيىست كه در جهان به آن ارزش قائلاند.
ترجمه
(٥٤٢) چهار نماز است كه هر گاه توان گزارد
- امام محمد باقر گفته: «چهار نماز است كه هر گاه توان گزارد: نماز قضا، دوگانه نماز طواف واجب، نماز كسوف، نماز مرده، اينها نمازهايىست كه زمان معين ندارد».