ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ١٩٠ - (٥٢٩) براى بنده چهار ديده است

ترجمه‌

(٥٢٨) جهاد چهار گونه است‌

- فضيل بن عياض گفته: «از امام صادق پرسيدم كه جهاد سنت پيامبر است، يا از خدا فرض گرديده؟. گفت: «جهاد چهار گونه است. دو از آن فرض است.

يكى سنتى‌ست از پيامبر كه واجب است و قسمى از آن نيز سنت است كه به نوع مطلق: نوعى از آن دو قسم فرض آن‌ست كه شخص با نفس خويش براى ترك گناه‌ها مبارزه كند و اين بزرگترين جهاد است.

دوم نبرد با كفارى كه همسايه سر حدى مسلمانان‌اند فرض لازم است. اما جهادى كه سنت است:

شرط آن اينست كه با فرض انجام شود نبرد با دشمن دين است، كه بر همه مسلمانان فرض است و اگر آن را واگذارند عذاب به ايشان فرود آيد و آن شكنجه همه پيروان را فرا گيرد، ليك بايد امامى باشد كه فرمانده مردم باشد. اما جهادى كه پيوسته سنت است هر دستور نيكى‌ست كه شخص آن را به پاى دارد و در رواج آن كوشش كند و اين بهترين كارهاست چون كار نيكى‌ست. پيامبر گفت. هر كه دستور نيكى بگزارد پاداش آن را مى‌برد و برابر پاداش هر كه بدان عمل كند بى‌آنكه مزد پيروان چيزى كاسته گردد».

ترجمه‌

(٥٢٩) براى بنده چهار ديده است‌

- امام على بن الحسين در حديثى گفته: «بنده را چهار ديده باشد با دو ديده كار جهان و دين خود را ببيند و با دو چشم ديگر تنها كار آخرت را چون خداى نيكى بنده را خواهد دو ديده دل وى را بگشايد و كار آخرت خود را ببيند و چون براى بنده جز آن خواهد دل وى را بدان چه از سياهكارى در آن است واگذارد و دو ديده دل وى را نابينا سازد».