ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٣٥

ظاهر اين است كه جمله ( (وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‌ بِبَعْضٍ‌)) به عنوان ضرب المثلى براى بيان مقدم بودن طبقات ارحام بر يك ديگر استعمال شده و شايد به همين معنى در عرف عرب حجاز در آن دوره متعارف بوده است، و طرف برابر اولى كه همان اولو الارحام ابعد باشند در ضمن جمله درج بوده و لازم عرفى آن به شمار مى‌رفته است، و به همين مناسب در موضوع طبقات ارث و در آيات راجع به ارث طبقات بدون ترديد بدان استدلال شده، و احتمال اينكه طرف برابر اولى اجانب باشند صرف يك تصور بى‌مورد بيش نيست، بنا بر اين ( (مِن)) در ( (مِنَ الْمُؤْمِنِينَ‌)) هم بيانيه است و ( (إِلَّا أَنْ تَفْعَلُوا)) هم استثناء منقطع است. از مجلسى (ره)- قوله من كنت مولاه فعلى مولاه- اين يك جمله‌اى است از گفتار پيغمبر در باره على (ع) در روز غدير خم و آن متواتر است از خاص و عام بدين فهرست:

١- از ابن اثير در جامع الاصول خود به نقل از صحيح ترمذى از زيد بن ارقم كه رسول خدا (ص) فرمود: من كنت مولاه فعلى مولاه.

٢- بغوى در مصابيح و بيضاوى در مشكاة از احمد و ترمذى به سندهاى خود، از زيد بن ارقم.

٣- به روايت اين هر دو از احمد به سندهاى او از براء بن عازب، با اين دنباله كه عمر به على گفت: اى پسر ابى طالب بر تو گوارا باد، مولاى من و هر مؤمن و مؤمنه شدى.

٤- ابن حجر عسقلانى در كتاب فتح البارى گفته است: حديث من كنت مولاه فعلى مولاه را ترمذى و نسائى نقل كردند، و روايات بسيارى دارد جداً كه ابن عقده براى ضبط آنها كتاب جداگانه‌اى نوشته و بسيارى از سندهايش صحيح و حسن است.

٥- ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغه گويد: عثمان بن سعيد از شريك بن عبد الله روايت كرده كه چون به على خبر رسيد كه مردم او را در ادّعاى اينكه‌