ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٦٩٩ - شرحها

ص ٢٥٦:

زهرى گويد: در باره جنگ مؤته به من رسيده است كه مسلمانان خالد بن وليد را بر خود امير ساختند و خدا فتح و پيروزى نصيب آنها كرد و فرمانده آنان بود تا برگشتند خدمت پيغمبر (ص).

فقه روايت چنين تجزيه مى‌شود كه پس از كشته شدن سه فرمانده منصوب به داوطلبى جانبازى در راه اسلام طبق دستور پيغمبر قشون وظيفه روشن و تكليف معلومى نداشت و به رأى خود يك فرمانده انتخابى برگزيد كه خالد بن وليد و مردى نظامى و مجرب بود پس از انتخاب او نسبت به آنها واجب الاطاعه شد و او از نظر وضعيت حاضر صلاح در عقب‌نشينى ديد و دستور عقب‌نشينى داد و با اندكى تلفات سه هزار قشون پر ارزش اسلام را از دست دويست هزار دشمن خونخوار كافر عرب و روم نجات داد، چون قشون بى‌سردار منصوب از طرف پيغمبر به مدينه برگشتند، مسلمانان برگشت آنها را بى‌دستور فرمانده منصوب از طرف پيغمبر به گريز از جهاد تفسير كردند ولى پيغمبر دستور فرمانده انتخابى را واجب الاطاعه دانست و آنها را از اين اتهام تبرئه كرد.

از اينجا استفاده مى‌شود كه امر فرمانده انتخابى و اطاعت قانون نمايندگانى كه بر وجه صحيح از طرف مردم انتخاب شوند در موردى كه دستور روشن و وظيفه معين از طرف شرع نباشد واجب الاطاعه است و تخلف از آن صحيح نيست و وجوب اطاعت آن موافق با عمومات كلى وجوب وفا به عهد و عمل بر طبق قول هم هست.

٣- كسب مقام فرماندهى و صاحب الامرى از رسول خدا (ص) و به تعبير ديگر از خدا بوسيله رسول (ص)، اين مقام از فرماندهى در زبان اسلام به لفظ ولايت تعبير شده و سرپرستان اسلامى را والى گفته‌اند و ولايت عادله و ولايت جائره و والى عادل و والى جائر در اخبار و در تاريخ فقه اسلامى بسيار