ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٤٥

هر دو واقع شده، و على (ع) يا در يك نماز هر دو را صدقه داده يا در دو نماز. از مجلسى (ره)- «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ‌»- طبرسى گويد: در آن چند قول است:

١- براى شما فرائض و حدود و حلال و حرام خود را به وسيله آنچه نازل كردم كامل كردم و شرح دادم ديگر فزون نگردد و به وسيله نسخ بعد از امروز نكاهد و آن روز عرفه سالِ حجة الوداع بوده است، از ابن عباس و سدى و مختار جبائى و بلخى، گفته‌اند كه بعد از آن در باره حلال و حرام چيزى به پيغمبر (ص) نازل نشد زيرا پس از ٨١ شبانه روز در گذشت.

٢- امروز براى شما حج شما را كامل كردم، و شما را به حج شهر محترم مكه امتياز دادم در برابر مشركين، از ابن جبير و قتاده و مختار طبرسى است، گفته براى آنكه بعد از اين آيه (١٧٦ سوره نساء): (از تو فتوى خواهند بگو من در باره كلاله به شما فتوى دهم) نازل شده است، فراء گفته اين آخرين آيه است كه از قرآن نازل شده. و اگر اين قول درست باشد مرجح قول طبرسى است، ولى در مورد اختلاف است.

٣- امروز شر دشمنان را از شما كفايت كردم و شما را بر آنان چيره ساختم چنانچه پس از تسلط كامل گويند امروز سلطنت ما به كمال رسيد، ولى از امام باقر و صادق (ع) روايت شده كه اين آيه در روز غدير بعد از آنكه پيغمبر على را به خلافت نصب كرد نازل شد، و در موقع برگشت از حجة الوداع بود، هر دو امام فرموده‌اند: اين آخرين فريضه‌اى است كه خدا نازل كرده و بعد از آن فريضه‌اى نازل نشده، و از حسكانى روايت كرده به سند او از ابى سعيد خدرى كه چون اين آيه نازل شد رسول خدا (ص) فرمود: الله اكبر الله اكبر بر اكمال دين و اتمام نعمت و رضاى پروردگار به رسالت من و ولايت على بن ابى طالب بعد از من، و فرمود: هر كه را من مولا و آقايم‌