ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمره‌اي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٧٣٢ - شرحها

خارجى و بيگانه.

مسئوليت در پيشواى اجتماع كه در يك جامعه مذهبى بر پيغمبر يا امام تطبيق مى‌شود عمومى و قطعى و قابل استثناء نيست و موضوع جواب سؤال كه محل بحث راوى است اعم از مسئوليت است زيرا جواب سؤالات يك قسمتى، از اداى وظيفه تبليغى است در صورتى كه سؤال در موضوع امور لازمه طرح شود، و به همين جهت امام مى‌فرمايد: جواب هر سؤالى مشمول مسئوليت عامه پيشوا نيست بلكه خود او بايد صحت آن سؤال و زمينه سؤال و وقت مساعد با جواب را تشخيص بدهد، چنانچه در خود قرآن مجيد هم به اين موضوع توجه شده است (١٠١ سوره مائده): «ايا آن كسانى كه گرويديد، نپرسيد از چيزهائى كه اگر براى شما آشكار شود بدتان آيد» در اين صورت اختيار در جواب سؤالات مخالفت با مسئوليت تبليغ كه به عهده امام است ندارد." ذكر" به معنى ياد آورى است نسبت به حقيقتى كه مبدأ هستى و خداوند است و از نظر اينكه فطرت هر كس سابقه توجه به خدا را دارد و بوسيله آلودگى‌ها و سوء پرورش فراموشى و غفلت عارض شده بر اين توجه كه منظور از قرآن و تبليغ رسول است ذكر گفته شده و اين كلمه هم بر خود قرآن صادق است و هم به شخص پيغمبر كه مبلّغ آن است و در اخبار بر هر دو از روى حقيقت تطبيق شده است. در اينجا بايد گفت:

قبلًا ياد آورى شديم كه آيه از نظر رجوع به اهل كتاب مخصوص زمان پيغمبر بوده و از اين نظر در حكم منسوخ است. در اين حديث، شرحى را كه ذيل حديث (٣) بيان شد تأييد