یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٣ - یادداشت عرفان و تصوف - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٧٢

معروف بوده است و استاد شقیق بلخی بوده است. ر. ک: تاریخ تصوف ص ٤٨، داستان شکستن روزه برای به دست آوردن دل یک سقّا که میگفت: رحم اللَّه من شرب.

ح. سفیان ثوری. از فقها و از صوفیه است. در سال ٦١ درگذشته است.

ط. فضیل بن عیاض. خراسانی الاصل و از ناحیه مرو است.

گفتهاند در سمرقند متولد شد و در ابیورد رشد یافت. ایرانی عرب نژاد است و در سال ١٨٧ درگذشته است. کتاب مصباح الشریعه منسوب به اوست که از امام صادق علیه السلام تلقی کرده است. حاجی نوری این کتاب را تأیید کرده است. (طبقات الصوفیه ابوعبد الرحمن سلمی، ص ٦ و ٧)

ی. محمد بن واسع. اطلاع زیادی از او نداریم. نامش در متصوفه قرن دوم زیاد است.

٧٣. عرفا و متصوفه قرن سوم:

الف. بشر حافی متوفی در سال ٢٢٦ یا ٢٢٧. اول اهل فسق و فجور بود، بعد توبه کرد. علامه حلّی در منهاج الکرامه (به نقل ریحانة الادب جلد ٢، ص ١٧) داستان معروف توبه او را به دست حضرت موسی بن جعفر نقل کرده. در سبب ملقب شدن او به «حافی «به معنی» پابرهنه» دو وجه گفته شده است: یکی اینکه توبهاش به دست حضرت موسی بن جعفر در حال پابرهنگی بوده است. دیگر اینکه روزی بند یک لنگه کفشش گسیخته شد، به کفش دوز مراجعه کرد، کفش دوز سخن درشتی به او گفت، بشر احتیاج به کفش را موجب این ذلت و اسارت شناخت، برای انقطاع کاملتر و آزادی بیشتر از غیرحق لنگ دیگر را هم رها کرد. بعضی علت دیگر گفتهاند (ر. ک: ریحانة الادب). بشر در ٧٥ سالگی درگذشته است.

ب. سری سقطی. مصاحب بشر حافی و دایی و استاد جنید بوده است. مردی ... بوده است. داستان توبهاش سی سال از یک الحمد للَّه که سعدی به نظم آورده و ما در ورقههای احسان آوردهایم. ٩٨ سال عمر کرده و در سال ٢٤٥ و یا ٢٥٠ درگذشته است. علی هذا نیمی از