یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧ - فطرت و تربیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٨٧

طرحها، طرحهایی است که باید با واقعیت انسان تطبیق داده شود و راه رشد دادن آن کشف شود و مقصدها از انسان باید کشف شود [١]، آنچنان که یک باغبان طرحهای خود را از روی مطالعه گلها تهیه میکند و هدفش رشد دادن گلهاست و برای این منظور علل رشددهنده، موانع رشد، آفات رشد را کشف میکند. در طرح اول همه سعی در چگونه تغییر دادن است و در طرحهای نوع دوم همه کوششها در چگونه تأیید کردن و پروراندن است. در این طرحها اساس، به رسمیت شناختن فطرت و خلقت و هدایت تکوینی است.

فطرت و تربیت

آنچه در جلسه پیش گفته شد:

الف. مفهوم فَطَرَ مساوی است با آفرینش، با تفاوتهایی.

ب. وزن فطرت در مصادر دلالت بر نوعیت میکند.

ج. فطرت انسان یعنی نوع خاصی از آفرینش که مخصوص انسان است و در غیر انسان وجود ندارد.

د. هر موجودی به حسب اصل خلقت اقتضائات و بالتبع آثار مخصوص دارد.

ه. کلمه طبیعت در مورد غیر انسان به کار برده میشود، مثلًا طبیعت آهن ...

فطرت «به معنی»

ویژگیهای انسان

و. انسان به حکم اینکه راقیترین موجودات است، ویژگیها و استعدادهایی در او هست که در غیر انسان نیست. فطریات انسان یعنی استعدادهای ویژه انسان که جزء آفرینش انسان است.

ز. یکی از فطریات انسان فطریات عقلانی است. انسان با استعداد تفکر علمی آفریده شده است. یکی دیگر فطرت اخلاقی