یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠١ - وحدت وجود - عزیز نسفی (١)
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤٠٠
بالکلیة فتکون و لاتکون اخبارک عنا و فعلک فعلنا. و کجواب ابی یزید البسطامی و قد سئل بم نلت ما نلت؟! انی انسلخت من نفسی کما تنسلخ الحیة من جلدها ثم نظرت الی ذاتی فاذا انا هو. و قالوا فی قول اللَّه تعالی:«فقلنا اضربوه ببعضها» ان الامر بقتل المیت لاحیاء المیت إخبار ان القلب لایحیی بانوار المعرفة الّا بامانة البدن بالاجتهاد حتی یبقی رسماً لاحقیقة له و قلبک حقیقة لیس علیه اثر من المرسومات. و قالوا: ان بین العبد و بین اللَّه الف مقام من النور و الظلمة و انما اجتهاد القوم فی قطع الظلمة الی النور فلما وصلوا الی مقامات النور لم یکن لهم رجوع.
وحدت وجود - عزیز نسفی [١]
عزیز نسفی معاصر ابن عربی در کتاب الانسان الکامل مینویسد:
ای درویش، از کفر تا به توحید راه بسیار است و از توحید تا به اتحاد راه بسیار است و از اتحاد تا به وحدت هم راه بسیار است، و وحدت است که مقصد سالکان و مقصود روندگان است [٢].
همیشه خدای بود و بس، همیشه خدای باشد و بس ... وجود یکی بیش نیست و آن وجود خدای است.
اهل وحدت میگویند که وجود یکی بیش نیست و آن وجود خدای است و به غیر وجود خدای وجودی دیگر نیست و امکان ندارد که باشد ... این یک وجود، ظاهری دارد و باطنی.
[١] [مطالبی که زیر این عنوان آمده دستخط استاد نیست.][٢]. کتاب الانسان الکامل، تصحیح ماریژان موله، چاپ ١٣٤١، ص ٤٤.