یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٣ - فلسفه اخلاق - مسجد ارک - دهه دوم محرم ٩٥

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ١٦٣

غرق شدن میبیند، برای نجات آنها خود را به آب میاندازد و به همین جهت بعد ذات الریه میکند و میمیرد- عملی قهرمانانه و قابل تحسین و آفرین است. حتی آن که هرگز در عمر خود چنین کاری نکرده و نمیکند نیز آن عمل را عملی قهرمانانه و قابل ستایش میداند. یا رفتار جوانی که در مقدمه کتاب مذهب در رویدادها و آزمایشهای بشری آمده است که در حالی که خسته و کوفته و مجروح و گرسنه در بیابان به لقمهای میرسد و سگی گرسنه را میبیند که با حال التماس نگاه میکند، آن نان را به آن سگ میدهد. بهطور کلی ایثارها نظیر ایثار اهل بیتْ مسکین و یتیم و اسیر را، ایثار سه نفر مجروح جنگ (در یکی از جنگهای اسلامی) و امثال اینها [از این نوع کارهاست.]

نظیر ایثار است همدردی با دردمندان- که در مقالات «سیری در نهج البلاغه» گفتهایم- و حالت مولای متقیان که در نامهاش به عثمان بن حنیف منعکس است:

و لو شئت لاهتدیت الطریق ... و لعلّ بالحجاز او الیمامة من لا طمع له فی القرص و لا عهد له بالشبع، او أبیت مبطاناً و حولی بطون غرثی و اکباد حرّی ...

این عمل با یک عمل عادی تفاوت دارد به اینکه قهرمانانه است، قابل ستایش و تحسین است، «قیمت» و «ارزش» دارد.

همچنین است وفا و حق شناسی، عفو، صله رحم، احسان بهطور کلی. از هامش صحیح بخاری ج ١، ص ٥٤ (چاپ مصر) نقل شده:

ان رجلًا رأی کلباً یأکل الثری من العطش، فأخذ الرجل خفّه فجعل یغرف له به حتی ارواه فشکر اللَّه له فأدخله الجنة.