یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٧ - آثار عشق و محبت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤٥٦

طلای وجود زایل کرد، و البته شاید بشود گفت امکان ندارد که عقل بتواند از عهده برآید [١]. و اما طبق روش ایمانی و عرفانی، آتش عشق ریشه سوز مفاسد و رذایل است، مثل آتشی است که زر را از غش خالص میکند، مثل دستگاه خودکاری است که خود به خود رذایل را جمع میکند و بیرون میریزد [٢].

آبادیهای روح به وسیله عشق

خلاصه کلام اینکه اثر عشق در بدن، خرابی و در روح آبادی است. آبادیهای روح به قرار ذیل است:

الف. تولید رقّت و رفع غلظت و خشونت و به عبارت دیگر تلطیف عواطف.

ب. توحّد و تمرکز در برابر تشتت و تفرق و در نتیجه قدرت حاصل از تجمع.

نابغه سازی

ج. به فعلیت رساندن قدرتهای مکتوم و استعدادهای مخفی ادراکی و ذوقی و به عبارت دیگر ایجاد نبوغ در رشتههای علمی و فلسفی و هنری و به عبارت دیگر الهام بخشی [٣] عشق و معشوق که:

الهام بخشی

بلبل از فیض گل آموخت سخن ... و: تو مپندار که مجنون سر خود مجنون شد ...

د. عوض کردن شخصیت اخلاقی و تقویت قوه اراده که جبان را شجاع و ناشکیبا را شکیبا و متحمل و فداکار و با گذشت میکند.

جامع نمره «ج» و «د» تغییر شخصیت است. علاقه به جوجه است که یک مرغ ضعیف را به صورت یک حیوان قوی در میآورد که با گربه و سگ و آدم گلاویز میشود. هرگز آدم نمیتواند تصور کند که آن مرغک دانه جو که با یک «کیش» فرار میکرد و چیزی که در او دیده نمیشد جرئت و شهامت و مبارزه بود، پس از جوجهدار شدن این طور شجاع و جنگی از کار درآید. بعلاوه همان مرغ، سخی میشود.

تصفیه روح از مزیجها و خلطها یا به عبارت دیگر قدرت تجزیه