یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٣ - تفاوتهای زن و مرد
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٥١٢
عقلانی مرد و تفوّق و تسلط معنوی و قلبی و عاطفی زن است. (البته خود تفاوت اندام و آواز نیز برای این است که بهتر آنها را در هم آمیزد.)
ه. تناسب و تجاذبِ طبیعی است که زندگی خانوادگی را طبیعی کرده. به همین دلیل اگر در طبیعی بودن اجتماع مدنی بتوان تردید کرد، در طبیعی بودن اجتماع منزلی نمیتوان تردید کرد. در حقیقت باید گفت تفاوت جنس زن و مرد به شکلی است که تناسب و تجاذب طبیعی ایجاد کرده و تناسب و تجاذب طبیعی، زندگی خانوادگی را طبیعی کرده و از زندگی اجتماعی مدنی آن را مجزا کرده و مبنای حقوق و تکالیف جداگانهای کرده است.
و. به واسطه همین تجاذب طبیعی، نوعی وحدت و اتحاد پیدا میشود که آنها را در سعادت شریک یکدیگر قرار میدهد، به شکلی که سعادت یکی در سعادت دیگری است نه در انتفاع و استمتاع و استثمار آن، نظیر علاقهای که میان والدین و فرزندان پیدا میشود.
ز. به همین دلیل هرگز میان طبقه زن و طبقه مرد جنگ طبقاتی نبوده و نخواهد بود و قانون تنازع بقا حاکم میان زن و مرد نبوده است.
ح. به همین دلیل که قانون تنازع بقا حاکم میان زن و مرد نبوده، تفسیر تاریخ روابط زن و مرد در گذشته و تفسیر نهضت زن در زمان حاضر از نظر ما غیر آن چیزی است که معمولًا گفته میشود.
ط. از نظر ما تاریخ مظالم زن و مرد، از یک طرف از جهالتها و تعصبها و عادتهای سوء و از طرف دیگر از عدم رشد عواطف انسانی مردها، از طرف سوم از اصل ارزش سربازی ناشی میشود. با پیشرفت علم و اخلاق، تعصبات و جهالتها از میان میرود، عواطف تلطیف میشود، ارزش سربازی و قهرمانی نیز کمتر شده است [١].
ی. ماهیت نهضت زن از نظر ما تجزیه میشود به عوامل زیر:
[١]. مطالب این ورقه و مطالب ورقه یادداشت مبانی طبیعی حقوق خانوادگی که در مقاله ١٣ «زن روز» از آن استفاده شده است، مکمّل یکدیگر است.