یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٢ - اخلاق چیست؟ ( رابطه جهان بینی و اخلاق )

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ١٧٢

میشناسم نوعی تابوست؛ نظارت بر موالید، ممنوعیت طلاق، ممنوعیت تشریح اموات از تابوست.

رابطه اخلاق با جهان بینی

رجوع شود به کتاب چه کسی میتواند مبارزه کند؟ تألیف دکتر سروش در نفی رابطه، و ورقههای اخلاق چیست خودمان در توجیه رابطه.

اخلاق چیست؟ ( رابطه جهان بینی و اخلاق )

رابطه اخلاق و انسان

١. اخلاق چیست؟ اخلاق مربوط به انسان است، ولی نه انسان آنچنان که در طبیعت هست، بلکه انسان آنچنان که باید باشد و چگونه باید باشد. لهذا اخلاق علم عملی است، نه نظری (به اصطلاح قدما). اخلاق از این نظر مانند منطق است که فن است، علم دستوری است، از نوع باید و نباید است و از نوع این است که «بهتر» این است که انسان چگونه باشد؟

رابطه اخلاق با زیبایی طرح اخلاقی

اخلاق مربوط است به خصلتهای اکتسابی که خوب است و باید چه باشد، نه به تمایلات و غرایز طبیعی که هست.

اخلاق مربوط به انسان است از آن جهت که خود خلّاق و آفریننده خود است.

به همین جهت که سخن از «بهتر چیست» در میان است، رابطه اخلاق با زیبایی روشن میشود. علم اخلاق علم مدل انسان است.

معلمان و مربیان اخلاق و صاحبان مکاتب اخلاقی هرکدام نوعی طرح دادهاند و هرکدام خواستهاند بهترین طرح بدهند.

فرضیه در علوم نظری و طرح در علوم عملی

در علوم نظری- که سخن درباره آن چیزهایی است که هست و چگونه هست- صاحبان اندیشهها «فرضیه» میدهند.

رابطه اخلاق با آرزو و ایده و هدف و آرمان و انسان ایده آل

هر فرضیهای یک فکری است و ماکتی است از آنچه هست و نشان میدهد که جهان اینچنین است، بدون آنکه کاری داشته باشد به اینکه بهتر این