یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٥ - فطرت چیست؟

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٩٥

جنبه موجودی است مثل سایر موجودات و معرفتش مفید است. یک جنبه دیگر اینکه خود، سالک و رونده و وسیله طی طریق است، یعنی از آن نظر که دارای قوای ادراکی خاص است. قوای ادراکی به منزله مرکب این راه است.

در حقیقت اینطور باید بحث کرد: آیا اینکه فرمودهاند: من عرف نفسه عرف ربه از این نظر است که خود انسان بهترین موضوع مطالعه است که: و فی انفسکم افلا تبصرون، و ایضاً: سنریهم ایاتنا فی الافاق و فی انفسهم ... و یا از این نظر است که انسان خودش مطالعه کننده است و عامل مطالعه کننده است؟ باز به عبارت دیگر آیا از این نظر است که انسان عارف است و عامل شناسا را باید شناخت و یا از آن جهت است که انسان بهترین موضوع معرفت است؟

فطرت

راجع به اینکه [آیا] انسان دارای فطرت ذاتی است و آن فطرت اقتضایی دارد، در عین اینکه انسان قادر است که فطرت را تغییر دهد و مسخ کند و یا انسان هیچ خودی ندارد غیر از آزادی، ماهیتی و طبیعتی ندارد جز آزادی از هر اقتضایی آنچنان که اگزیستانسیالیسم میگوید، رجوع شود به ورقههای یادداشت روح، خود واقعی و خود خیالی، شماره ٣٨ و مقالات سیری در نهج البلاغه، شمارههای ٣١ و ...

فطرت چیست؟

ماده فطر در هرکجای قرآن که آمده است متضمن مفهوم خلقت است، مثل: وجّهت وجهی للذی فطر السموات و الارض (در سخن